Nuk është e vërtetë që bimët amerikane kontrolluan klimën në Iran dhe krijuan thatësirë
Nuk është e vërtetë që “shiu natyror ra në Iran pasi ata shkatërruan objektet amerikane që kontrollonin klimën e tyre dhe krijuan thatësirë”. Ekspertët dhe shkencëtarët theksojnë se nuk ka teknologji që mund të kontrollojë drejtpërdrejt drejtimin dhe intensitetin e sistemeve të motit. Në vend të kësaj, ata tregojnë për rritjen e gjasave të motit ekstrem në Lindjen e Mesme për shkak të ndryshimeve klimatike, shkruan Vërtetmatësi.
Po shqyrtojmë një postim në rrjetin social Facebook që thotë:
Nëse nuk keni besuar më parë në ekzistencën e “armëve klimatike”, shiu në Iran, pas disa vitesh periudhash thatësire të imponuara artificialisht, duhet të paktën t’ju bëjë të mendoni pak. Ata kishin shi natyral, për të cilin u gëzuan si fëmijë, pasi shkatërruan mjetet amerikane që kontrollonin klimën e tyre dhe krijuan thatësirë për to. Modifikimi i klimës është një realitet. Një realitet i shëmtuar që nuk mohohet më. Përdorimi i sistemeve HAARP, gjurmëve kimike të avionëve që quhen në mënyrë eufemiste “mbjellja e reve” është arma më vdekjeprurëse që përdoret edhe në kushte paqeje. Dhe, ne po e vërejmë në vendin tonë këto ditë. Për të qenë i sinqertë, e kemi pasur për rreth një dekadë, pikërisht gjatë periudhës kur pemët frutore po lulëzojnë dhe kulturat e hershme të kopshtit janë mbjellë tashmë. Mendoj se nuk ka nevojë të theksohet se çfarë do të thotë kjo për bujqësinë, për produktet bujqësore, për ushqyerjen. As që ai segment është gjithashtu pjesë e agjendës “nuk do të keni asgjë dhe do të jeni të lumtur”. Oh po, por do të keni insekte si zgjedhje, kur të mos keni më zgjedhje.
HAARP dhe mbjellja e reve janë dy gjëra të ndryshme. HAARP është një program kërkimor amerikan që përdor valët e radios për të studiuar jonosferën dhe nuk përdoret për të krijuar shi ose për të ndryshuar drejtpërdrejt modelet e motit. Teknika e mbjelljes së reve, ndërsa mund të përdoret për të rritur reshjet, ka efekte të kufizuara (mund të rrisë reshjet vetëm me 5 deri në 15 përqind).
Pretendimet që lidhin thatësirën e Iranit me një “armë klimatike” të supozuar të SHBA-së po fitojnë popullaritet në internet, duke sugjeruar se vitet e krizës së ujit nuk ishin natyrore, por të sajuara. Megjithatë, ekspertët thonë se nuk ka prova të besueshme për një sistem të tillë, duke treguar faktorët klimatikë dhe keqmenaxhimin afatgjatë të ujit si shkaqet e thatësirave. Nuk është e vërtetë që “objektet amerikane kontrollonin klimën në Iran dhe krijuan thatësirën”.
Për shkak të vendndodhjes së tij gjeografike, Irani ka qenë gjithmonë i prirur ndaj thatësirës. Pjesa më e madhe e territorit është e thatë ose gjysmë e thatë, dhe periudhat me reshje të pakta kanë qenë të rregullta për dekada. Pra, thatësira në Iran nuk është diçka e re ose e pazakontë, dhe më shpesh është rezultat i ndryshimeve natyrore klimatike dhe rritjes së temperaturave.
Gjithashtu, nuk është e pazakontë që Irani i goditur nga thatësira të përjetojë periudha me reshje të dendura shiu – dhe ndryshimet klimatike po e përkeqësojnë ashpërsinë e këtyre thatësirave dhe ngjarjeve ekstreme të reshjeve. Në dhjetor 2025, Irani përjetoi përmbytje të mëdha të menjëhershme dhe përmbytje të lumenjve, sipas Zyrës së Kombeve të Bashkuara për Koordinimin e Çështjeve Humanitare, raportoi Dojçe Vele.
Nuk është e vërtetë që “shiu natyror ra në Iran pasi SHBA-të shkatërruan objektet e saj të kontrollit të klimës dhe krijuan një thatësirë”.
Vetë autoritetet iraniane po përdorin një teknikë me kimikate për të shkaktuar shi, në një përpjekje për ta bërë këtë, dhe kjo u krye mbi pellgun e Liqenit Urmia në nëntor 2025, raportoi BBC, duke cituar agjencinë zyrtare të lajmeve IRNA të Iranit.
Organizata Meteorologjike e Iranit tha se reshjet kishin rënë me rreth 89% në vitin 2025 krahasuar me mesataren afatgjate, raportoi IRNA.
Më 29 prill 2026, BBC publikoi një tekst që kundërshtonte pretendimin se klima në një vend të caktuar mund të ndikohet për shkak të luftës në Iran dhe se kjo po bëhet nga “ndonjë vend i tretë”.
Ata që ndajnë pretendime të tilla të pabazuara në mediat sociale argumentojnë se përdorimi i një procesi të quajtur “mbjellja e reve” si armë për qëllime politike është në zemër të problemit. Mbjellja e reve është një metodë për të ndryshuar motin për të prodhuar më shumë shi ose borë. Metoda përfshin spërkatjen e grimcave të jodurit të argjendit në re. Kjo bën që lagështia në re të kondensohet në pika uji, të cilat mund të shkaktojnë shi. Vitin e kaluar, Irani pati shumë pak reshje shiu, duke i lënë rezervuarët e tij pothuajse bosh. Pastaj autoritetet vendosën të përdorin mbjelljen e reve në pellgun e Urmias në një përpjekje për të shkaktuar shi. Edhe pse teknologjia përdoret në dhjetëra vende, përfshirë Shtetet e Bashkuara, Kinën dhe Arabinë Saudite, shkencëtarët thonë se ka përfitime shumë të kufizuara. Ata thonë se prodhon vetëm rreth 15 përqind më shumë shi, raportoi BBC.
Ekspertët dhe shkencëtarët në të njëjtin artikull të BBC-së theksojnë se nuk ka teknologji që mund të kontrollojë drejtpërdrejt drejtimin dhe intensitetin e sistemeve të motit. Në vend të kësaj, ata tregojnë për rritjen e gjasave të motit ekstrem në Lindjen e Mesme për shkak të ndryshimeve klimatike. Mbjellja e reve inkurajon, por nuk mund ta kontrollojë, motin.
Është si të inkurajosh një re që është formuar tashmë, pa kontrolluar motin,thotë profesoresha Diana Francis, e cila drejton Laboratorin e Shkencave Mjedisore dhe Gjeofizike në Universitetin Khalifa në Abu Dhabi.
Ekspertët besojnë se pretendimet e rreme për përpjekjen për të kontrolluar motin ose burimet ujore do të vazhdojnë. Dr. Sarah Smith, një studiuese e fizikës së klimës në Universitetin e Oksfordit, tha se “kompleksiteti dhe konfuzioni janë si magnet për teoricienët e konspiracionit”.
Publikimi që shqyrtuam nuk arrin të bëjë dallimin midis “mbjelljes së reve” dhe “gjurmëve kimike”, të cilat janë dy gjëra të ndryshme. Mbjellja e reve është një teknikë e vërtetë, e provuar shkencërisht, ndërsa gjurmët kimike janë një teori konspiracioni pa prova. Mbjellja e reve ndihmon që pikat e ujit të formohen dhe të bien si shi, përdoret për të rritur reshjet me pak efekt dhe për të përmirësuar furnizimin me ujë. Teknika funksionon vetëm nëse ka tashmë re, efekti i saj është i kufizuar (nuk mund të krijojë shi nga asgjëja) dhe nuk mund të shkaktojë thatësirë ose të “vjedhë shiun nga një vend tjetër”.
Teoria konspirative e gjurmëve kimike pretendon në mënyrë të rreme se aeroplanët lëshojnë qëllimisht kimikate për të kontrolluar motin, njerëzit, shëndetin ose klimën. Megjithatë, gjurmët kondensuese pas aeroplanëve janë të dukshme në qiell, të cilat formohen kur tymi i nxehtë i shkarkimit nga aeroplanët përzihet me ajrin e ftohtë në lartësi të madhe. Nuk ka prova se ekziston një program sekret i gjurmëve kimike, dhe kjo është hedhur poshtë gjerësisht nga komuniteti shkencor. As gjurmët kimike, as mbjellja e reve, as HAARP nuk përdoren për të modifikuar klimën e një vendi tjetër si një “armë paqeje” siç pretendohet në mënyrë të rreme në postimin që po shqyrtojmë.
Postimi gjithashtu pretendon në mënyrë të rreme se kjo ka ndodhur në vendin tonë në 10 vitet e fundit gjatë periudhës kur pemët frutore po lulëzojnë dhe kulturat e hershme të kopshtit mbillen si pjesë e një agjende që “njerëzit të mos kenë asgjë dhe të jenë të lumtur”.
Për shkak të të gjitha fakteve të mësipërme, postimin që po shqyrtojmë e vlerësojmë si të pavërtetë.