Në Rusi po mbahen zgjedhjet e para parlamentare që nga fillimi i pushtimit të plotë ushtarak të Ukrainës

Në Rusi të premten filloi votimi tre-ditor për zgjedhjet parlamentare, të parat që nga fillimi i pushtimit të plotë ushtarak të Ukrainës nga Moska në shkurt të vitit 2022. Qendrat e votimit do të jenë të hapura deri të dielën, ndërsa votimi zhvillohet në 11 zona kohore dhe përmes sistemit të votimit elektronik, raporton Reuters.

Rreth 111 milionë njerëz kanë të drejtë të votojnë për përbërjen e re të Dumës Shtetërore, dhomës së ulët të parlamentit rus. Sipas Komisionit Qendror Zgjedhor të Rusisë, pjesëmarrja deri në fund të ditës së parë, së bashku me votimin elektronik, ishte rreth 30 për qind.

Presidenti rus Vladimir Putin votoi në mënyrë elektronike nga Kremlini. Në fjalimin e tij para fillimit të zgjedhjeve, ai i lidhi zgjedhjet me luftën në Ukrainë dhe u bëri thirrje qytetarëve që përmes zgjedhjes së tyre të tregojnë unitet dhe mbështetje për ushtarët rusë.

Në zgjedhje plotësohen të 450 vendet në Dumë. Gjysma e deputetëve zgjidhen përmes listave partiake, ndërsa 225 mandatet e tjera shpërndahen në njësitë zgjedhore njëmandatëshe, ku qytetarët votojnë për kandidatë konkretë.

Partia në pushtet „Rusia e Bashkuar“ e Putinit hyn në zgjedhje me shumicë dominuese në Dumë. Në parlament deri më tani kanë qenë të pranishme edhe disa parti që në Rusi shpesh cilësohen si „opozitë sistemike“, të cilat formalisht janë opozitare, por në çështjet kryesore në masë të madhe votojnë në përputhje me politikat e Kremlinit.

Zgjedhjet zhvillohen në kushte të konkurrencës së kufizuar politike. Partia liberale „Jabloko“, e vetmja parti e regjistruar ruse që kundërshtonte hapur luftën, muajin e kaluar u hoq nga fleta federale e votimit me vendim të Gjykatës Supreme. Megjithatë, disa kandidatë të saj marrin pjesë në njësi të veçanta zgjedhore. Gjatë viteve të fundit, disa politikanë dhe aktivistë rusë që kundërshtuan luftën janë dënuar me burgim ose janë larguar nga vendi.

Zgjedhjet zhvillohen gjithashtu pas një vere gjatë së cilës Ukraina intensifikoi ndjeshëm sulmet me dronë ndaj objektivave në thellësi të territorit rus, përfshirë rafineritë e naftës. Sulmet kontribuuan në probleme me furnizimin me karburant dhe i ekspozuan edhe më shumë qytetarët rusë ndaj pasojave të luftës.

Situata e sigurisë ndikoi edhe në procesin zgjedhor. Në Soçi, qendrat e votimit të premten u mbyllën përkohësisht për shkak të rrezikut nga sulmet me dronë, ndërsa një qendër votimi në rajonin e Krasnodarit u zhvendos pasi një dron kishte thyer xhamat e objektit, sipas Komisionit Qendror Zgjedhor të Rusisë.

Moska organizon votim edhe në rajonet e pushtuara të Ukrainës

Këto zgjedhje parlamentare janë të parat në të cilat Rusia përfshin votues nga katër rajonet ukrainase – Donjeck, Luhansk, Zaporizhja dhe Hersoni – për të cilat Moska në vitin 2022 shpalli aneksimin, megjithëse ushtria ruse nuk i kontrollon plotësisht. Votimi organizohet edhe në gadishullin e Krimesë, të cilin Rusia e aneksoi në vitin 2014. Aneksimet nuk njihen ndërkombëtarisht.

Associated Press raportoi se në një qendër votimi në pjesën e rajonit të Donjeckut nën kontrollin rus, qytetarët votuan ndërsa në afërsi të tyre qëndronte një ushtar i armatosur rus. Autoritetet ukrainase e shpallën organizimin e zgjedhjeve në territoret e pushtuara të paligjshëm dhe u kërkuan qeverive të huaja dhe organizatave ndërkombëtare që të mos i njohin rezultatet e votimit atje.

Bashkimi Evropian gjithashtu njoftoi se nuk do ta njohë votimin në territoret e pushtuara ukrainase dhe as rezultatet që do të dalin prej tij.

„Këto të ashtuquajtura zgjedhje përfaqësojnë një tjetër shkelje të dukshme të së drejtës ndërkombëtare“, deklaroi të premten zëdhënësi i Komisionit Evropian, Christian Wigand.

Komisioni Evropian vlerësoi gjithashtu se mënyra se si zhvillohen zgjedhjet tregon „erozionin e vazhdueshëm dhe të thelluar të demokracisë në Rusi“, duke iu referuar largimit të kandidatëve opozitarë dhe kufizimit të qasjes në informacione të pavarura. BE-ja kritikoi edhe vendimin e Moskës për të mos ftuar vëzhgues nga Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë – OSBE.

Zgjedhjet përfundojnë të dielën në mbrëmje, kur pritet të fillojë publikimi i rezultateve të para.