Vajc: Ndryshimet kushtetuese janë kusht për të cilin RMV-ja nuk mund të negociojë
“Ndryshimet kushtetuese janë kusht i panegociueshëm. Nëse këto kritere dhe kushte nuk përmbushen, nuk do të ketë përparim në rrugën e anëtarësimit. Kam komunikim shumë të qartë me qeverinë e Maqedonisë së Veriut se ky kusht duhet të përmbushet dhe se nuk është i negociueshëm”. Këtë e deklaroi eurodeputeti dhe raportuesi për Maqedoninë e Veriut, Thomas Weitz, në një intervistë me BGNES, transmeton Portalb.mk.
“Ndryshimet kushtetuese janë kusht. Kjo nuk është subjekt i negociatave. Nëse këto kritere dhe kushte nuk përmbushen, nuk do të ketë përparim në rrugën e anëtarësimit. Do të më vinte shumë keq për këtë dhe të gjithë jemi në të njëjtën pozicion. Kam komunikim shumë të qartë me qeverinë e Maqedonisë së Veriut se ky kusht duhet të përmbushet dhe se nuk është subjekt i negociatave”, thekson eurodeputeti, raportues për përparimin e Maqedonisë në procesin e anëtarësimit në BE.
Weitz thekson se ndryshimet kushtetuese duhen parë si një kusht që lidhet me acquis evropiane, legjislacionin që çdo vend duhet ta zbatojë dhe ta respektojë.
“Respekti për pakicat dhe komunitetet është një element themelor për çdo vend që dëshiron të bëhet anëtar i BE-së. Në këtë kuptim, kjo është një temë shumë e rëndësishme. Shoh se zgjedhje nuk priten në Maqedoninë e Veriut vitin e ardhshëm. Mendoj se kjo na jep mundësinë të shohim njëfarë progresi. Shpresoj se do të shohim progres sepse ky është një kusht themelor dhe derisa të zbatohen këto ndryshime kushtetuese, për fat të keq nuk mund të fillojmë negociata efektive të pranimit. Kjo është shumë e qartë. Këto janë përfundimet e Këshillit dhe kjo është pjesë e kërkesave që Maqedonia e Veriut duhet të përmbushë”, shpjegon Thomas Weitz.
Kur u pyet për korrupsionin, i cili mbetet një problem kronik për të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor, eurodeputeti tha: “Korrupsioni është një problem i ndarë nga shumë vende në BE dhe jashtë BE-së, në shkallë të ndryshme.
“Ai dëmton interesat e qytetarëve në të gjithë Bashkimin Evropian dhe besoj se të gjithë duhet të përpiqemi të luftojmë korrupsionin në çdo mënyrë të mundshme. Raporti thotë qartë se nevojiten përpjekje të mëtejshme për të luftuar korrupsionin. Gjithashtu thuhet se nevojitet më shumë përparim në aspektin e sundimit të ligjit, për të garantuar aksesin në drejtësi dhe për të përmbushur kriteret e Kopenhagenit. Raporti gjithashtu shqyrton në detaje lirinë e medias dhe lirinë e shoqërisë civile, si dhe çështjet mjedisore. Shpresoj që drafti të tregojë tashmë drejtimet më të rëndësishme, por përmes procesit të ndryshimit, raporti do të plotësohet me formulime të reja dhe paragrafë shtesë që ende duhet të bien dakord”, tha ai.
Kur u pyet nga një gazetar i BGNES pse versioni i fundit i raportit të Maqedonisë nuk përfshin paralajmërimin që Weitz kishte vënë re më parë për ndikimin serb, kinez dhe rus në Maqedoninë e Veriut, Weitz tha “asgjë nuk është hequr”.
“Në këtë kuptim, shoh se qeveria e kupton se bashkimi në këto kohë të vështira gjeopolitike për kombet evropiane është thelbësor. Nëse nuk e bëjmë këtë, do të jemi të hapur ndaj ndikimeve të tjera. Fatkeqësisht, shohim ndikime të jashtme, dhe ndonjëherë ndikime të jashtme dashakeqe, në të gjithë Bashkimin Evropian. I kemi edhe në vendin tim, Austri. Pamë ndikime gjatë zgjedhjeve presidenciale në Rumani. Kjo duhet të refuzohet. E shohim në të gjithë rajonin e Ballkanit. Një angazhim i fortë nga Bashkimi Evropian është i nevojshëm për të mbështetur rajonin në rrugën e tij drejt anëtarësimit dhe për të përmbushur premtimet tona, sepse nëse nuk e bëjmë këtë, u lejojmë aktorëve të tjerë të vendosen në këto vende”, tha Weitz në një intervistë me agjencinë bullgare.
Maqedonia e Veriut mbetet e ngujuar në rrugëtimin drejt BE-së, shkaku i kontestit me Bullgarinë fqinje. RMV duhet t’i bëjë ndryshimet kushtetuese për të vazhduar rrugën drejt BE-së. Ndryshimi kushtetutës përfshin shtimin e bullgarëve dhe etnive tjera në Kushtetutë. Ndryshimi kërkon shumicë prej dy të tretash dhe negociatat me BE-në nuk do të fillojnë derisa të bëhen këto ndryshime.
Me kusht të ndryshimi të Kushtetutës, Maqedonia e Veriut më 19 korrik të vitit 2022 i filloi bisedimet qasëse me BE-në me mbajtjen e konferencës së parë ndërqeveritare, pas miratimit të propozimit francez të cilin Maqedonia e Veriut e miratoi më 16 korrik 2022. Propozimi atë kohë u votua në parlament pa pjesëmarrjen e opozitës së atëhershme e cila tani është në pushtet.
Ndërkohë, qëndrimi i Qeverisë për ndryshimet kushtetuese mbetet i pandryshuar dhe ato nuk do të ndodhin pa garanci të qarta se procesi i integrimit evropian nuk do të shoqërohet me bllokada dhe kushte të reja dypalëshe.