Kryeministrja daneze shpalli zgjedhje të parakohshme pas bllokimit të Grenlandës

Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka bërë thirrje për mbajtjen e zgjedhjeve më 24 mars, duke shkaktuar votim të parakohshëm muaj para afatit të tetorit 2026. Të enjten, Frederiksen mori fjalën në Parlamentin danez për “vërejtje me natyrë të veçantë” – sinjalin joformal se një kryeministër po thërret zgjedhje të përgjithshme, raporton Euractiv.

“Do të jenë zgjedhje të rëndësishme”, tha ajo, duke argumentuar se në katër vitet e ardhshme danezët dhe evropianët duhet të qëndrojnë në këmbë, të ripërcaktojnë marrëdhëniet e tyre me Shtetet e Bashkuara, të riarmatosen për të siguruar paqen në kontinent, të mbajnë Evropën të bashkuar dhe të mbrojnë të ardhmen e mbretërisë.

Frederiksen e zhvendosi Danimarkën në modalitetin e fushatës mes një prej krizave më të mëdha të politikës së jashtme të vendit në dekada, pasi SHBA-të kërcënuan të merrnin Grenlandën, një territor gjysmë-autonom brenda mbretërisë daneze.

Kryeministrja daneze pa rritje modeste në sondazhe pas kërcënimeve të ripërtërira të Presidentit të SHBA-së Donald Trump mbi Grenlandën dhe shtytjes diplomatike pasuese që çoi vendet evropiane – përfshirë Gjermaninë dhe Francën – të vendosnin trupa në ishullin Arktik.

Elisabet Svane, analiste politike në Politiken, tha për Euractiv në fillim të kësaj jave se kriza përforcoi imazhin e Frederiksen si një menaxhere e qëndrueshme e krizave – ashtu si gjatë pandemisë COVID-19 në vitin 2020.

Frederiksen, në detyrë që nga viti 2019, ka udhëhequr një koalicion të rrallë qendror që nga viti 2022 që përfshin Social Demokratët e qendrës së majtë, të Moderuarit dhe Liberalët e qendrës së djathtë. Sondazhet sugjerojnë se aleanca mund të humbasë shumicën e saj në parlament të ri.

Aktualisht udhëheqësja e tretë më jetëgjatë e BE-së, Frederiksen është shkëputur nga socialdemokratët e Evropës duke u rreshtuar me kryeministren e ekstremit të djathtë të Italisë, Giorgia Meloni, për migracionin.