Irani emëroi Mojtaba Khamenein si lider të ri suprem pas vrasjes së babait të tij

Irani emëroi Mojtaba Khamenein si lider të ri suprem, rreth një javë pas vrasjes së babait të tij, Ajatollah Ali Khamenei, në sulmet e përbashkëta të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit që e kanë zhytur të gjithë rajonin në një luftë të gjerë, transmeton AlJazeera.

Asambleja e Ekspertëve emëroi 56-vjeçarin, i cili tani do të ngarkohet me udhëheqjen e Iranit përmes krizës më të madhe në historinë e tij 47-vjeçare, si pasardhësin e babait të tij të dielën.

Udhëheqësit kryesorë politikë, Trupat e fuqishme të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) dhe forcat e armatosura nxituan të premtonin mbështetjen e tyre për liderin e ri.

Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, tha se emërimi paralajmëroi një “epokë të re dinjiteti dhe force” për kombin. “Kjo zgjedhje e vlefshme është manifestim i vullnetit të kombit islamik për të konsoliduar unitetin kombëtar; një unitet që, si një barrierë e fortë, e ka bërë kombin iranian rezistent ndaj komploteve të armiqve”, tha ai.

Ministri i Jashtëm Abbas Araghchi gjithashtu e uroi liderin e ri. “Ne premtojmë se, në mbrojtje të të drejtave të kombit të madh iranian, avancimin e interesave dhe sigurisë kombëtare, si dhe realizimin e qëllimeve të larta të revolucionit islamik, nuk do të lëkundemi për asnjë moment”, shkroi ai.

Ali Larijani, sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, i cili është ngarkuar me drejtimin e strategjisë së sigurisë së Iranit që kur SHBA-të dhe Izraeli nisën ofensivën e tyre të plotë më 28 shkurt, bëri thirrje për unitet rreth liderit të ri suprem.

Kreu i Këshillit të fuqishëm të Përshtatshmërisë së Iranit, Sadiq Larijani, gjithashtu iu bashkua korit të udhëheqësve politikë që shprehën mbështetje për emërimin, duke thënë se kjo riafirmon nevojën për të vazhduar në rrugën “e ndritshme” të liderit të parë suprem të Iranit, Ruhollah Khomeini.

Kryetari i Parlamentit, Mohammad Bagher Ghalibaf, e përshëndeti zgjedhjen, duke thënë se ndjekja e udhëheqësit të ri suprem ishte një “detyrë fetare dhe kombëtare”, ndërsa një deklaratë nga këshilli i mbrojtjes tha: “Ne do t’i bindemi komandantit të përgjithshëm deri në pikën e fundit të gjakut tonë”.

Mojtaba Khamenei nuk ka kandiduar kurrë për poste dhe as nuk i është nënshtruar ndonjë votimi publik, por prej kohësh ka qenë figurë shumë me ndikim në rrethin e ngushtë të liderit suprem, duke kultivuar lidhje të thella me IRGC-në.

Në vitet e fundit, Khamenei është reklamuar gjithnjë e më shumë si një zëvendësim i mundshëm për babain e tij, i cili kishte qenë në pushtet që nga viti 1989. Zgjedhja e tij mund të jetë shenjë se fraksionet më të ashpra në establishmentin e Iranit e mbajnë pushtetin dhe mund të tregojë se qeveria ka pak dëshirë të bjerë dakord për një marrëveshje ose negociata në afat të shkurtër, ndërsa lufta hyn në javën e dytë.

Rami Khouri, një bashkëpunëtor i shquar i politikave publike në Universitetin Amerikan të Bejrutit, tha se emërimi i Khameneit sinjalizon “vazhdimësi”, duke shtuar se mbetet për t’u parë nëse lideri i ri suprem do të shtyjë për negociata për t’i dhënë fund luftës.

Sidoqoftë, tha ai, emërimi ishte “një akt sfide”. Irani po u “thotë amerikanëve dhe izraelitëve: ‘Ju donit të eliminonit sistemin tonë? Epo… ky është një person më radikal se babai i tij, i cili u vra'”, tha ai.

Ali Hashem i Al Jazeera-s, i cili ka raportuar gjerësisht mbi çështjet iraniane, e përshkroi Khamenein si “rojtarin e babait të tij”.

“Ai përvetëson qëndrimet e babait të tij në lidhje me Shtetet e Bashkuara, në lidhje me Izraelin. Pra, ne presim një udhëheqës konfrontues. Nuk presim ndonjë moderim”, tha ai.

“Megjithatë, nëse kjo luftë mbaron dhe ai është ende gjallë dhe është në gjendje të vazhdojë të drejtojë vendin, do të ketë potencial të madh… për të gjetur rrugë të reja për Iranin”, tha Hashem.

Zgjedhja e djalit të Khameneit me siguri do ta zemërojë presidentin e SHBA-së Donald Trump, i cili paraprakisht e kishte refuzuar atë si kandidat. Gazeta Times of Israel të hënën raportoi se Trump refuzoi të komentonte mbi emërimin iranian gjatë një interviste, duke thënë vetëm: “Do të shohim çfarë ndodh”.

Ushtria izraelite tashmë ka kërcënuar të vrasë çdo zëvendësim për Khamenein, ndërsa Trump tha se lufta mund të përfundojë vetëm pasi ushtria dhe udhëheqësit e Iranit të jenë zhdukur.

“Ai do të duhet të marrë miratimin tonë”, tha Trump për ABC News të dielën, për çdo lider të ri suprem. “Nëse nuk merr miratimin tonë, ai nuk do të zgjasë shumë”, tha Trump.

Senatori amerikan Lindsey Graham, një mbështetës i flaktë i Izraelit, tha se udhëheqësi i ri suprem “nuk ishte ndryshimi që po kërkojmë”. “Unë besoj se është vetëm çështje kohe para se ai të ketë të njëjtin fat si ai i babait të tij”, tha ligjvënësi republikan nga Karolina e Jugut në X.

Në të kundërt, presidenti rus Vladimir Putin premtoi mbështetje “të palëkundur” për emërimin e Mojtaba Khamenei dhe Kina tha se kundërshtonte çdo shënjestër të liderit të ri Suprem.

Lideri suprem nuk vendoset nga “banda e Epstein”

Asambleja e Ekspertëve me 88 anëtarë tha të dielën se “nuk hezitoi për asnjë minutë” në zgjedhjen e një lideri të ri suprem, pavarësisht “agresionit brutal të Amerikës kriminale dhe regjimit të lig sionist”.

Heidari Alekasir, një anëtar i Asamblesë së Ekspertëve, organi klerikal që ishte ngarkuar me zgjedhjen e liderit suprem, tha se kandidati ishte zgjedhur bazuar në këshillën e të ndjerit Khamenei se lideri kryesor i Iranit duhet “të urrehet nga armiku” në vend që të lavdërohet prej tij.

“Edhe Satani i Madh [SHBA] e ka përmendur emrin e tij”, tha studiuesi i lartë në lidhje me deklaratën e mëparshme të Trump se Mojtaba Khamenei do të ishte një zgjedhje “e papranueshme” për të për të udhëhequr Iranin.

Zyrtarët iranianë kishin hedhur poshtë përpjekjen e Trumpit për t’u përfshirë në përzgjedhjen e liderit të ardhshëm, duke këmbëngulur se vetëm iranianët mund të vendosin për të ardhmen e vendit të tyre.

Të premten, Ghalibaf, kryetari i parlamentit, dukej se tallte kërkesat e presidentit amerikan.

“Fati i Iranit të dashur, i cili është më i çmuar se jeta, do të përcaktohet vetëm nga kombi krenar iranian, jo nga banda e [Jeffrey] Epstein”, shkroi ai në X, duke iu referuar abuzuesit të ndjerë seksual që kishte lidhje me figura të pasura dhe të fuqishme në SHBA.

Qiej të errët

Ali Khamenei, i cili udhëhoqi Iranin për 37 vjet, duke pasuar Ajatollah Ruhollah Khomeini, i cili kishte udhëhequr revolucionin islamik të vitit 1979, u vra në një sulm amerikano-izraelit ndaj Teheranit në fillim të luftës, i cili tani ka shkaktuar kaos në shumë vende në të gjithë rajonin.

Përveç vrasjes së Ali Khameneit dhe disa zyrtarëve të lartë, SHBA-të dhe Izraeli kanë goditur anije dhe instalime ushtarake iraniane. Zyrtarët iranianë kanë raportuar gjithashtu shumë sulme nga SHBA-të dhe Izraeli ndaj objektivave civilë, duke përfshirë shkolla dhe spitale, në të gjithë vendin.

Irani është hakmarrë duke sulmuar Izraelin dhe asetet amerikane në rajon. Është akuzuar gjithashtu për lëshimin e raketave dhe dronëve ndaj objektivave civilë në rajonin e Gjirit, duke përfshirë instalimet e energjisë, hotelet dhe aeroportet.

Ndërsa studiuesit shiitë zgjodhën liderin e ri suprem, një mjegull e errët varej mbi Teheran pasi Izraeli goditi pesë objekte nafte brenda dhe përreth kryeqytetit gjatë natës, duke i vënë flakën dhe duke mbushur qiellin me tym.

Ndërkohë, IRGC ka thënë se ka furnizime të mjaftueshme për të vazhduar sulmet e saj me dronë dhe raketa në të gjithë rajonin për deri në gjashtë muaj.

Zëdhënësi i IRGC-së, Ali Mohammad Naini, tha se Irani deri më tani kishte përdorur vetëm raketa të gjeneratës së parë dhe të dytë, por do të përdorte “raketa me rreze të gjatë veprimi të avancuara dhe më pak të përdorura” në ditët në vijim.

Ndërkohë, Trump përsëri refuzoi të përjashtonte dërgimin e trupave tokësore amerikane në Iran, por vazhdoi të këmbëngulte se lufta ishte pothuajse e fituar, pavarësisht sulmeve të vazhdueshme iraniane me raketa dhe dronë.

Analistët paralajmërojnë se nuk ka një rrugë të qartë për t’i dhënë fund konfliktit, i cili, sipas zyrtarëve amerikanë dhe izraelitë, mund të zgjasë një muaj ose më shumë.