Ministri i Punëve të Jashtme Timço Mucunski, në një konferencë për shtyp sot, bëri thirrje për konsensus kombëtar mbi çështjet më të rëndësishme shtetërore. Ai publikisht i bëri thirrje opozitës që të lërë mënjanë politikën ditore kur bëhet fjalë për të ardhmen evropiane dhe të tregojë, siç tha ai, pjekuri dhe konstruktivitet në lidhje me reformat kyçe për shtetin. Procesi i integrimit evropian, siç theksoi ai, nuk është një proces i një qeverie dhe një partie, por proces që përcakton të ardhmen e shtetit, transmeton Portalb.mk.
“Për agjendën e reformave, na duhet dialog politik i bazuar në argumente, institucione dhe respekt të ndërsjellë, dhe jo në konfrontime politike ditore që minojnë besimin në proces. Prandaj, sot duam t’i bëjmë thirrje të qartë opozitës – të lërë mënjanë politikën ditore kur bëhet fjalë për të ardhmen evropiane dhe të tregojë pjekuri dhe konstruktivitet në lidhje me reformat që janë kyçe për shtetin, veçanërisht reformat që lidhen drejtpërdrejt me agjendën evropiane dhe Planin e Rritjes”, deklaroi Mucunski.
Ai theksoi se çdo bllokim, vonesë ose politizim i këtyre proceseve nuk është goditje për qeverinë, por për perspektivën evropiane të vendit dhe interesat e qytetarëve maqedonas.
Mucunski theksoi gjithashtu se agjenda e reformave është e lidhur drejtpërdrejt me Planin e Rritjes së BE-së, një mekanizëm që hap mundësi serioze për investime, infrastrukturë dhe zhvillim ekonomik, dhe njoftoi se në periudhën e ardhshme ata presin disbursim historikisht të lartë të fondeve për vendin.
Thirrja e Mucunskit u refuzua në mënyrë eksprese nga kreu i LSDM-së, Venko Filipçe. Sipas tij, reformat janë ndryshime kushtetuese dhe kjo është rruga e duhur drejt Bashkimit Evropian.
“Cili Mucunski kërkon unitet kombëtar dhe agjendë reformash? Ai që ishte kundër Marrëveshjes së Prespës dhe bojkotoi referendumin apo ai që tani thotë se NATO është e mirë, cili Timço po e kërkon këtë? Çfarë do të thotë ai për Gruevskin, a mendon edhe ai se është gjykuar në gjyq të manipuluar apo mendon se duhet të mbahet përgjegjës. Po vërtetohet se ai ishte nga një ekip që gënjeu dhe tani kërkon reforma dhe Evropë. Ai nuk do reforma, reformat quhen ndryshime kushtetuese dhe kjo është rruga e duhur, le të mos i rrotullojë sytë. Nëse nuk i duan, le të ikin. Çfarë kanë bërë për dy vjet? Nuk kanë bërë asgjë, çfarë agjende reformash. Rruga përpara janë ndryshimet kushtetuese, dhe ato nuk kërcënojnë asgjë. Gënjenë çdo ditë, nuk kanë besueshmërinë për të udhëhequr vendin”, deklaroi kreu i LSDM-së.
Filipçe beson se përfshirja e pakicave në Kushtetutë nuk është kusht i Bullgarisë, por kusht i Bashkimit Evropian.
“Ne nuk po negociojmë me Bullgarinë, por me BE-në. Përfshirja e pakicës bullgare nuk është rrezik. Me këtë, teza bullgare e dy shteteve bie poshtë. Propaganda se nuk ka popull maqedonas shkatërrohet dhe me ndryshimet kushtetuese ne po forcojmë, jo dobësojmë, nuk po rrezikojmë identitetin kombëtar dhe ky është një sukses i diplomacisë sonë”, tha kreu i LSDM-së.
Sipas Filipçes, VMRO-DPMNE fitoi zgjedhjet me tezën e rreme se LSDM është tradhtar i identitetit kombëtar dhe se Marrëveshja e Prespës është tradhti.
“Ata thanë se do ta anulojnë Marrëveshjen e Prespës dhe se do ta kthejnë emrin e vjetër, se nuk do të thonë kurrë “Verior”. Presidentja Siljanovska-Davkova tha se nuk do të thotë kurrë “Verior”, Mickoski tha se për sa kohë që është VMRO, Marrëveshja e Prespës nuk është punë e përfunduar. Çfarë ndodhi – Siljanovska deklaroi publikisht se Marrëveshja e Prespës konfirmon dhe ruan identitetin kombëtar maqedonas, Mickoski deklaroi publikisht se kjo marrëveshje është një kryevepër e diplomacisë, dhe Mucunski tha se NATO është një gjë fenomenale, se ofron siguri dhe një klimë të favorshme për investime”, tha Filipçe dhe i bëri thirrje kryeministrit Hristijan Mickoski të kërkojë falje publikisht nga qytetarët për gënjeshtrat dhe përçarjet toksike, për të vazhduar të ardhmen evropiane, përndryshe të largohet.
“Kur dinte të gjunjëzohej dhe të lypte pushtet, tani mund të dalë dhe të kërkojë falje për propagandën dhe fushatën e rreme”, shtoi Filipçe.
Përndryshe, presidentja Gordana Siljanovska-Davkova dje në një intervistë për RTVM, duke folur për kushtet që i janë vendosur vendit në rrugën e integrimit evropian, deklaroi se ia kishte përcjellë Presidentit të Këshillit Evropian, Antonio Kosta, se çështja e historisë, kulturës dhe gjuhës maqedonase është zgjidhur. Në këtë kontekst, presidentja iu referua Marrëveshjes së Prespës, duke thënë se për të ajo mbetet realitet.
“Edhe pse e kam thënë shumë herë se Marrëveshja e Prespës ishte dhe mbetet për mua, jo vetëm një realitet, por ishte në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare, por edhe me të drejtën kombëtare maqedonase, por, apo jo, ndryshimet u votuan në Kuvend, që nëse dikush vjen tek unë me fjalinë “pacta sunt servanda”, në kuptimin që marrëveshjet si Marrëveshja e Prespës ashtu edhe Marrëveshja për Miqësi dhe Fqinjësi të Mirë në Bullgari janë të vlefshme dhe ne duhet t’i zbatojmë ato, sigurisht që së pari vërej se në nenin shtatë të Marrëveshjes së Prespës, është shkruar se për të dytën, atë palë pa emër, imagjinoni një marrëveshje në të cilën nuk ka subjekt të shënuar, kushdo mund të jetë palë e dytë, se kjo nuk do të thotë vetëm gjeografi, pra territor, por një popull me historinë, kulturën dhe gjuhën e vet”, tha presidentja.
Lidhur me atë nëse pret ndonjë dialog me Bullgarinë pas zgjedhjes së Rumen Radevit si kryeministër, presidentja Gordana Siljanovska-Davkova tregoi se pret konstruktivitet nga të gjithë politikanët dhe burrështetasit, “për të ndërtuar një politikë të bazuar në prova dhe vullnet të mirë, veçanërisht në rajon”.
Nga ana tjetër, ministri Mucunski informoi se javën e ardhshme do të marrë pjesë në takimin e ministrave të jashtëm të NATO-s në Suedi dhe se me iniciativën e tij kërkoi takim dypalësh me homologen e tij bullgare Velisllava Petrova-Çamova, në të cilin një nga temat, siç tha ai, do të jenë “kushtet jo-evropiane që na janë imponuar”. Ai nuk ka marrë përgjigje nga zyra e Çamovës deri më tani, por është optimist se do të jetë pozitive.
Ndryshe, Ministria e Jashtme e Maqedonisë i dërgoi një demarsh verbal ambasadorit bullgar Rosen Zheljazkov tre ditë më parë në lidhje me deklaratën e Petrova-Çamovës në Bruksel se kishin marrëdhënie të mira me “partnerët e tyre maqedonas-verior”. Sipas Siljanovska-Davkovës, demarshi është një gjë e mirë sepse, siç shpjegoi ajo, termi “maqedonas i Veriut” shoqërohet me institucione shtetërore dhe entitete që financohen nga shteti, ndërsa mbiemri maqedonas mbetet për popullin, identitetin dhe qytetarin.
Maqedonia e Veriut mbetet e ngujuar në rrugëtimin drejt BE-së, shkaku i kontestit me Bullgarinë fqinje. RMV duhet t’i bëjë ndryshimet kushtetuese për të vazhduar rrugën drejt BE-së. Ndryshimi kushtetutës përfshin shtimin e bullgarëve dhe etnive tjera në Kushtetutë. Ndryshimi kërkon shumicë prej dy të tretash dhe negociatat me BE-në nuk do të fillojnë derisa të bëhen këto ndryshime.
Me kusht të ndryshimi të Kushtetutës, Maqedonia e Veriut më 19 korrik të vitit 2022 i filloi bisedimet qasëse me BE-në me mbajtjen e konferencës së parë ndërqeveritare, pas miratimit të propozimit francez të cilin Maqedonia e Veriut e miratoi më 16 korrik 2022. Propozimi atë kohë u votua në parlament pa pjesëmarrjen e opozitës së atëhershme e cila tani është në pushtet.