Ndërsa përfaqësuesit e qeverisë në Paris po e bindin UNESCO-n se vendi do të kujdeset për trashëgiminë botërore, Ohri po përgatit terrenin për hotele dhe komplekse të reja që mund të “betonizojnë” të ardhmen e rajonit, i cili tashmë është klasifikuar si trashëgimi botërore në rrezik, shkruan Dojçe Vele (DW), transmeton Portalb.mk.
Paralelisht me takimet në Paris, ku delegacioni maqedonas po prezanton masat për të mbrojtur Rajonin e Ohrit, në Shkup u mbajt një debat publik ekspertësh mbi ndryshimet e propozuara në Rregulloren e Planifikimit Urban. Aktivistët janë të alarmuar se investimet e shpallura mund ta dëmtojnë seriozisht statusin e rajonit.
Aktivistët: Hotelet po bëhen “interes shtetëror” pa kontroll publik
“Hotelet do të mund të ndërtohen si interes shtetëror. Pra, mos u shqetësoni nëse PDU do të votohet – Qeveria do të votojë për këto ndryshime dhe do të vendosë se ku do të ndërtohen ato. Nuk do të ketë sondazh publik, vetëm prezantim dhe diskutim. Zëri i qytetarëve do të zhvlerësohet plotësisht”, reagon iniciativa Të Pavarurit për Karposhin.
Ata gjithashtu paralajmërojnë për probleme të mundshme etike, siç është sekuestrimi i pronës nën pretekstin e interesit shtetëror, ndërsa në realitet ato janë projekte private, komerciale.
Ohrid SOS: Komplekset hotelierike shpallen me rëndësi shtetërore
Ohrid SOS thekson se ndryshimet e propozuara nga Ministri i Transportit Aleksandar Nikolloski lejojnë ndërtimin e hoteleve të mëdha dhe komplekseve hotelierike mbi 1,000 metra katrorë si ndërtesa me rëndësi shtetërore.
Ata kujtojnë se Nikolloski deklaroi në nëntor të vitit të kaluar se “ka shumë hotele me pesë yje” dhe se planet urbane po vonohen shumë, veçanërisht në zonat e mbrojtura. Në të njëjtën kohë, thonë ata, “hotele tashmë po ndërtohen në disa vende direkt në brigjet e liqenit në Rajonin e Ohrit”.
Ata kujtojnë gjithashtu deklaratën e kryeministrit Hristijan Mickoski nga prilli i vitit të kaluar, kur ai njoftoi projekte të mundshme me partnerë nga Emiratet e Bashkuara Arabe, duke përfshirë blerjen e hoteleve ekzistuese dhe hapjen e vendeve të reja.
“Kjo nuk është asgjë e re nëse e dini se kush e miratoi Ligjin për Zonat e Zhvillimit Turistik dhe të gjitha projektet megalomane të dëmshme për trashëgiminë natyrore, kundër të cilave ne tashmë kemi reaguar”, thonë Ohrid SOS.
Komuniteti profesional: Ndryshimet ngrenë dyshime rreth interesave private
Në diskutimin e ekspertëve në Shkup (10.02), përfaqësuesit e Odës së Arkitektëve dhe Inxhinierëve të Autorizuar dhe Iniciativës Qytetare O2 paralajmëruan se zgjidhja e re është problematike.
“Ndryshimi i ligjeve dhe rregulloreve për interesa private nën maskën e interesit shtetëror, duke përjashtuar publikun, është shkatërrimi i rregullave të brishta të planifikimit urban dhe hapja e hapësirës për dhunë kundër hapësirës”, thanë ata.
Ata e lidhën këtë gjithashtu me vizitën e fundit të miliarderit Mohamed Alabar, i njohur për projektin “Beogradi në ujë”.
Pecakov nga Parisi: Ohri është përparësi kryesore
Kryetari i Komunës Kiril Petsakov, i cili është pjesë e delegacionit shtetëror në Paris, tha në profilin e tij në Facebook se Ohri është përparësi kryesore dhe se shteti mbetet i përkushtuar për të zbatuar rekomandimet e UNESCO-s.
“Ne po punojmë për mbrojtje afatgjatë dhe të qëndrueshme që do të ruajë statusin e Rajonit të Ohrit në Listën e Trashëgimisë Botërore. Ne kemi theksuar gatishmërinë tonë për të vazhduar bashkëpunimin me Republikën e Shqipërisë, sepse liqeni kërkon qasje të përbashkët”, thotë Pecakov.
Megjithatë, aktivistët vlerësojnë se angazhimet “në letër” nuk përputhen me situatën reale në terren.
- Ministria: Ndryshimet do të inkurajojnë turizmin
Ministria e Transportit pretendon se ndryshimet synojnë të inkurajojnë zhvillimin e turizmit, energjisë dhe shëndetësisë, si dhe të krijojnë kushte për investime të reja. Shpjegimi thotë se komplekse të mëdha hoteliere do të ndërtohen jashtë zonave të mbrojtura, duke përfshirë edhe jashtë zonës së mbrojtur të Rajonit të Ohrit të lidhur me UNESCO-n.
Ministria siguron se procesi do të jetë “transparent” dhe se do të zhvillohen prezantime publike.
Kujtojmë se Rajonit të Ohrit i është dhënë një shans i tretë. Komiteti i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s në Paris të enjten (10.07.2025) shtyu vendosjen e Rajonit të Ohrit në Listën e Trashëgimisë Kulturore dhe Historike Botërore në Rrezik.
Ohrit dhe Maqedonisë i është dhënë një vit tjetër për të përmbushur një sërë detyrimesh dhe për të vepruar sipas rekomandimeve të vërejtura në raportet e mëparshme të Misioneve të Monitorimit Reaktiv, për të cilat ata do të duhet të paraqisnin një raport në UNESCO deri më 1 shkurt të këtij viti. Më parë, Qeveria u ngarkoi të gjithë anëtarëve të delegacionit maqedonas në Paris që së bashku të paraqesin një amendament për tërheqjen e Projektvendimit të Komitetit, i cili propozonte që rajoni të vendoset në listën e trashëgimisë së rrezikuar.