Me gjashtëdhjetë e gjashtë vota “pro”, dy “kundër” dhe tetë “abstenime”, Parlamenti këtë pasdite emëroi gjyqtarin Nenad Saveski si kryeprokuror. Votimi, pas të cilit kryetari i Dhomës Legjislative, Afrim Gashi, konfirmoi emërimin, erdhi pas rreth dy orësh debati në të cilin disa nga deputetët shprehën pritjet e tyre nga prokurori i ri publik, por patën edhe vërejtje për periudhën në të cilën po bëhet emërimi, transmeton Portalb.mk.
Deputetët nga qeveria dhe opozita shkëmbyen kritika rreth asaj se kush është përgjegjës për besimin e ulët në sistemin gjyqësor, i cili po përpiqet të partizojë gjyqtarët dhe prokurorët, duke përmendur pasojat e punës së PSP-së, “gjyqësorin Swarovski”, si dhe emrat e ish-kryeministrave Zoran Zaev dhe Nikolla Gruevski.
Zëvendëskryeministri dhe ministri i Transportit Aleksandar Nikolloski, i cili shpjegoi propozimin që Saveski të jetë kryeprokuror, tha se publiku e kishte pritur seancën e sotme për një kohë të gjatë sepse, siç tha ai, Maqedonia ka nevojë urgjente për drejtësi, hapje dhe përpunim të rasteve që do të thotë përmirësim i imazhit të shtetit dhe Prokurorisë Publike.
“Kemi një njeri të motivuar dhe mendoj se ai do të jetë i pari midis atyre që duan të japin drejtësi. Sigurisht, një njeri nuk mund të bëjë gjithçka vetëm, prandaj nevojitet një ekip dhe kjo është ajo që pritet në publik. Shpresoj që të ketë mbështetje nga e gjithë Prokuroria Publike për të dhënë rezultate në mënyrë që të përmirësohet situata”, tha zëvendëskryeministri.
Deputetja e LSDM-së dhe ish-Ministrja e Punës dhe Politikës Sociale, Jovanka Trençevska, nuk u pajtua me zëvendëskryeministrin, duke thënë se biografia e Saveskit nuk mund të injorohet, por, sipas saj, pyetja nuk është vetëm kandidati që propozohet, por edhe sistemi në të cilin ai vendoset.
Ajo e trajtoi përzgjedhjen e një prokurori të ri publik shtetëror përmes prizmit të miratimit të ligjit të ri për prokurorinë publike, i cili është në procedurë parlamentare dhe i cili, siç tha ajo, përmban dispozita të fshehura që lejojnë ndikimin dhe kontrollin e qeverisë në punën e Prokurorisë.
Trençevska i bëri thirrje Saveskit të deklarojë qëndrimin e tij në lidhje me projektligjin për prokurorinë publike.
“Nëse z. Saveski dëshiron të jetë prokuror për të gjithë qytetarët, dhe jo për një qeveri të vetme, atëherë ai duhet t’i kundërshtojë kornizat që e bëjnë të varur, sepse drejtësia nuk duhet të jetë partiake, drejtësia nuk duhet të kontrollohet. Dhe në fund të fundit, pyetja nuk është nëse do të zgjedh një prokuror publik, por nëse do të ruajmë një vend ku prokuroria i shërben ligjit, dhe jo qeverisë”, tha Trençevska.
Nikoloski iu përgjigj me replikë, duke thënë se nëse do të kishin dashur të ushtronin kontroll politik mbi prokurorinë, do ta kishin zëvendësuar prokurorin publik që nga dita e parë që erdhën në pushtet. Në këtë drejtim, ai akuzoi prokurorinë dhe gjyqësorin se janë ende nën kontrollin e LSDM-së dhe ish-liderit të saj dhe ish-kryeministrit Zoran Zaev.
Deputeti i koalicionit “Fronti Evropian”, Skender Rexhepi, tha se në 30 vitet e fundit Prokuroria ka vepruar në mënyrë selektive ndaj disa qytetarëve, veçanërisht ndaj shqiptarëve. Në këtë kontekst, ai përmendi disa raste, ndër të cilat veçoi “Monstrën”, “Alfan” dhe tragjedinë në Koçan, të cilat, siç tha ai, do ta vënë në provë prokurorin e ri publik shtetëror midis shqiptarëve.
Menjëherë para seancës së sotme, agjencia shtetërore e lajmeve MIA publikoi një deklaratë nga Saveski, në të cilën ai tha se nëse emërohet, dëshiron të garantojë llogaridhënien, transparencë, digjitalizimin, si dhe kushte pune që një prokuror të jetë në gjendje të kryejë punën e tij në një mënyrë efikase dhe dinjitoze.
Sipas tij, problemi më i madh në punën e prokurorit publik janë pikërisht kushtet e punës, jo pagat, megjithëse, siç thotë ai, theksi vihet në këtë.
“Nuk mund të luftosh me një institucion të varfër kundër atyre që janë të pasur me krim”, thotë ai.
Megjithatë, gjëja më e rëndësishme për të është digjitalizimi i punës së prokurorëve në mënyrë që puna e tyre të mund të monitorohet dhe të mos ketë, siç thotë ai, “sistemit sirtar-stop”.
“Ky digjitalizim ndoshta mund të jetë një program, i cili do të ishte një sistem ndalimi sirtarësh. Pra, ajo që kritikohet më shpesh si Prokurori është se funksionon ngadalë, por duhet të shohim edhe cilat janë arsyet për këtë. A është mungesë e stafit profesional, e prokurorëve, apo ka mungesë të stafit mbështetës për prokurorët publikë”, thotë Saveski.
Më 10 mars, Qeveria zgjodhi Nenad Saveskin si kandidat për kryeprokuror. Ai ishte një nga katër kandidatët për të cilët Këshilli i Prokurorëve Publikë dha mendim pozitiv në shkurt të këtij viti. Zëdhënësja e Qeverisë Marija Miteva deklaroi pas seancës se vendimi u mor pas një diskutimi konstruktiv në të cilin u morën në konsideratë të gjitha aspektet e kandidatëve – nga përvoja profesionale deri te integriteti personal.
Përndryshe, Saveski do të pasojë Ljupço Kocevskin si Prokuror Publik i Shtetit, i cili dha dorëheqjen nga pozicioni i tij më 16 dhjetor të vitit të kaluar, pak para seancës në të cilën do të diskutohej shkarkimi i tij me propozim të Qeverisë.