“Islami” ose “muslimanët” janë kërcënim për “ne” – ky është imazhi që shumë njerëz në Gjermani kanë sot. Pse ndodh kjo? Një faktor është dezinformimi, shkruan shërbimi i verifikimit të fakteve i agjencisë gjermane të lajmeve DPA, transmeton Vërtetmatësi.
Monitorimi i Fesë i Fondacionit Bertelsmann për vitin 2023 zbuloi se 52 përqind e të anketuarve e perceptojnë Islamin si një kërcënim. Verifikuesit e fakteve hasin rregullisht postime që përforcojnë qëllimisht stereotipet rreth myslimanëve me qëllim që të nxisin frikë, zemërim ose mosbesim. Të njëjtat modele shfaqen vazhdimisht.
Skenari i kërcënimit: “Islamizimi”
Traditat supozohet se po shfuqizohen për të treguar respekt për myslimanët. Ndonjëherë bëhet fjalë për Krishtlindje, ndonjëherë për lepurin e Pashkëve me çokollatë, i cili tani supozohet se shitet vetëm si një “lepur i ulur”.
Ky shembull tregon se si veprojnë ata që përhapin këto mesazhe: një rrjet dyqanesh me zbritje e përdori vërtet këtë shprehje. Megjithatë, nuk kishte të bënte fare me nderimin e myslimanëve. Shumë produkte të tjera në gamë vazhduan të quheshin “Të Pashkëve”. Në këtë mënyrë, një formë fjale vihet në kontekstin e gabuar për të përforcuar narrativën e “Islamizimit”.
Kjo narrativë konspirative, sipas së cilës myslimanët supozohet se duan t’ua imponojnë në mënyrë agresive besimin e tyre të tjerëve, shpesh shoqërohet me terma racistë. Disa prej tyre formulohen në një mënyrë të tillë që jo të gjithë e njohin mesazhin. Për shembull, shpesh përdoren përshkrime sarkastike dhe përçmuese të migrantëve ose refugjatëve, të tilla si “importiertes Goldstück” (“ari i importuar”) ose “Fachkraft” (“punëtor i kualifikuar”).
Dhuna dhe thashethemet
Një model tjetër: Aktet e dhunshme u atribuohen myslimanëve, edhe kur nuk ka prova. Në fillim të vitit 2024, menjëherë pas vrasjes së një nxënëseje shkolle në një sulm me thikë, thashethemet për një të dyshuar u përhapën në internet. Sipas policisë, i dyshuari ishte shtetas gjerman dhe nuk kishte informacion në lidhje me prejardhjen e tij migrante.
Përdoruesit e mediave sociale shpesh shkaktojnë konfuzion duke ndarë dezinformata menjëherë pasi raportohet një krim i dhunshëm, duke identifikuar në mënyrë të pamatur myslimanët ose emigrantët si autorë. Në rastet kur hetuesit dhe media fillimisht nuk publikojnë asnjë detaj në lidhje me motivin ose të dyshuarit, pretendimet e pabazuara mund të bëhen shpejt virale. Nuk është e pazakontë që njerëzit të shprehin dyshime se informacioni po shtypet qëllimisht, siç ishte rasti pas sulmit në tregun e Krishtlindjeve në Magdeburg.
Të tjerë përdorin vëmendjen e medias për të përhapur narrativa që nuk kanë të bëjnë fare me ngjarjet aktuale, por bëjnë lidhje të pabaza me Islamin. Pas të shtënave masive në një shkollë në Graz të Austrisë, më 10 qershor 2025, disa postime treguan një skenë në të cilën dikush dyshohet se bërtiti “Allahu Ekber”. Megjithatë, videoja është regjistruar në Vjenë në fund të majit. Ende nuk ka informacione rreth motivit të autorit të krimit në Graz.
Lajme të rreme nga e gjithë bota
Megjithatë, dezinformimi nuk përhapet vetëm pas incidenteve të dhunshme ose sulmeve terroriste për të nxitur paragjykime dhe frikë ndaj myslimanëve. Një strategji tjetër popullore është të sajohen pretendime për vende të tjera ku “islamizimi” i supozuar është tashmë më i përparuar. Kohët e fundit, postimet në Facebook në gjuhën gjermane pretenduan se 50,000 migrantë myslimanë marshuan nëpër Melbourne duke kënduar: “Presim urdhra”. Në fakt, videoja që u nda tregon procesion që, sipas organizatorëve, u ndoq nga 15,000 deri në 20,000 njerëz, shumica e të cilëve ishin qytetarë australianë. Shiitët këndonin: “Në shërbimin tënd, Hussein”. Në këtë mënyrë, një procesion paqësor riimagjinohet si një kërcënim. Një listë pretendimesh për myslimanët në Mbretërinë e Bashkuar ka qarkulluar për vite me radhë, përfshirë edhe përkthimin në gjermanisht. Ajo citon informacione gjoja të sakta rreth kryetarëve të komunave myslimanë, xhamive dhe shkallës së punësimit të muslimanëve. Numrat e saktë japin përshtypjen se informacioni është hulumtuar plotësisht. Megjithatë, ky postim i përbashkët përmban kryesisht pretendime të rreme.
Nga vijnë këto narrativa?
Zyra Federale për Mbrojtjen e Kushtetutës rendit dy strategji në këtë kontekst: barazimin e lëvizjeve të caktuara me Islamin në tërësi dhe përzgjedhjen selektive të raporteve që lidhen me Islamin. Islamofobët e hedhin poshtë dallimin midis Islamit si fe dhe islamizmit si një ideologji politike ekstremiste. Interneti është “zëdhënësi i tyre më i rëndësishëm”. Pasojat janë të dukshme edhe jashtë internetit: sipas një raporti nga qershori, incidente anti-muslimane po ndodhin në të gjitha fushat e jetës. Si të rriturit ashtu edhe fëmijët po etiketohen si “sulmues me thikë”, antisemitë ose terroristë, dhe në disa raste madje po marrin kërcënime, raporton rrjeti “Claim”, i cili punon me qendrat e këshillimit.
Ky artikull është punuar në vitin 2026 për projektin Prebunking at Scale, me mbështetjen e Rrjetit Evropian të Standardeve të Verifikimit të Fakteve. (European Fact-Checking Standards Network).