Në shtator u evidentuan raste të shumta korrupsioni në RMV dhe dobësi institucionale

Shtatori u karakterizua nga një sërë rastesh që tregojnë dobësi në luftën kundër korrupsionit dhe funksionimin e institucioneve, të evidentuara edhe përmes monitorimit mujor të Transparency International – Maqedoni. Gjatë muajit u regjistruan raste të marrjes së ryshfetit nga zyrtarë publikë, përfshirë ndihmësdrejtorin e Doganës, një inspektore të Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë dhe një ish-shofer të një funksionari të lartë qeveritar, ndërsa një e punësuar në MPB u dënua me dy vjet e gjashtë muaj burg për falsifikimin e patentë-shoferëve. Në të njëjtën kohë, raportet e institucioneve dhe organizatave të shoqërisë civile evidentuan probleme me efikasitetin e gjykatave, parashkrimin e lëndëve, prokurimet publike, mungesën e kuadrit, mbikëqyrjen institucionale dhe qasjen në informacionet publike, transmeton Portalb.mk.

Ngjarje të “errëta” në muajin shtator 2026

Shoferi i arrestuar i qeverisë ka marrë ryshfet për t’i ndihmuar një shkupjani të punësohej si zjarrfikës, njoftoi Prokuroria Publike për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit – “Procedura është iniciuar pas denoncimit të një qytetari, nga i cili i dyshuari, në periudhën nga 24 korriku deri më 4 shtator 2026, ka kërkuar 1.500 euro për të shfrytëzuar ndikimin e tij të supozuar. I dyshuari, i cili ka punuar si shofer i një funksionari të lartë qeveritar, i ka premtuar të dëmtuarit se do të ndërmjetësonte te personat zyrtarë në Qytetin e Shkupit lidhur me punësimin pas shpalljes së konkursit për pranimin e zjarrfikësve. Pas denoncimit, organet kompetente, në koordinim me prokurorin përgjegjës për rastin, ndërmorën veprime për sigurimin e provave. Më 4 shtator 2026, i dyshuari është kapur gjatë dorëzimit dhe marrjes së 500 eurove, si pjesë e shpërblimit të kërkuar prej 1.500 eurosh, të cilat paraprakisht ishin shënuar”.

Këshilli Gjyqësor paralajmëron për mungesë të kuadrit, gjykatat të vlerësuara si joefikase me 149.415 lëndë të pazgjidhura – Në nivel shtetëror, gjykatat në tremujorin e dytë nuk kanë arritur ta përballojnë fluksin e lëndëve të reja dhe e kanë rritur numrin e lëndëve të mbetura për 2.127 lëndë, u konstatua në seancën e Këshillit Gjyqësor, i cili miratoi raportet tremujore për punën e gjykatave në periudhën prill-qershor 2026. Sipas raporteve, gjykatat e kanë nisur tremujorin e dytë me 147.288 lëndë të pazgjidhura, kanë pranuar 121.909 të reja, kanë pasur gjithsej 269.197 lëndë në punë, prej të cilave kanë zgjidhur 119.782, ndërsa në fund të periudhës kanë mbetur 149.415 lëndë të pazgjidhura. Puna e gjykatave në nivel shtetëror është vlerësuar si joefikase, ndërsa si një nga problemet kryesore sërish është theksuar mungesa e nëpunësve gjyqësorë.

Janë vjetëruar madje 70 lëndë gjyqësore pas ndryshimeve skandaloze të Kodit Penal në vitin 2023 – Statistikat e Gjykatës Penale për lëndët e parashkruara gjatë pesë viteve të fundit tregojnë pasojat e dëmshme që kanë ndodhur pas ndryshimeve skandaloze të Kodit Penal në vitin 2023. Me këto ndryshime u ulën në mënyrë drastike dënimet për “Keqpërdorimin e pozitës dhe autorizimit zyrtar”, për shkak të së cilës parashkruan edhe dhjetëra lëndë që zhvilloheshin kundër funksionarëve të mëparshëm ose aktualë. Kështu, sipas statistikave të Gjykatës Penale, në vitin 2022, para ndryshimeve ligjore, kishte 16 lëndë të parashkruara. Tashmë vitin e ardhshëm, kur u miratuan ndryshimet, por edhe vitin pasues, u vërejt rritje e numrit të lëndëve të dështuara. Kështu, në vitin 2023 parashkruan 18 lëndë, në vitin 2024 – 26, vitin e kaluar 20 lëndë dhe këtë vit 6. Një pjesë e madhe e këtyre lëndëve u parashkruan pikërisht për shkak të ndryshimeve në Kodin Penal.

Enti Shtetëror i Revizionit: Rreziqet nga katastrofat janë rritur, por përgatitja e sistemit për mbrojtje dhe shpëtim është e pamjaftueshme – Në kushtet e ekspozimit të shtuar ndaj rreziqeve nga katastrofat, veçanërisht nga zjarret pyjore, përmbytjet dhe kushtet ekstreme të motit, sistemi i mbrojtjes dhe shpëtimit në Maqedoni jo gjithmonë disponon me përgatitjen e nevojshme strategjike, institucionale dhe operative për një përgjigje efikase – konstaton Enti Shtetëror i Revizionit. Në revizionin e performancës me temë “Ndërtimi i sistemit për menaxhimin e krizave, mbrojtjen dhe shpëtimin përmes investimeve në pajisje dhe burime, mirëmbajtjen e mjeteve, me qëllim rritjen e operacionalitetit, efikasitetit dhe efektivitetit”, revizorët konstatuan dobësi në planifikimin strategjik, koordinimin dhe menaxhimin e burimeve, kapacitete të pamjaftueshme njerëzore dhe materiale, si dhe investime të kufizuara në modernizim dhe pajisje.

Revizioni: Bum i fotovoltaikëve, dobësi me lejet – Ndërsa Maqedonia e Veriut shënon rritje historike të prodhimit të energjisë elektrike nga dielli dhe një bum të paparë të investimeve në fotovoltaikë, Enti Shtetëror i Revizionit paralajmëron se institucionet nuk kanë arritur të ndërtojnë një sistem efikas, të koordinuar dhe plotësisht në përputhje me ligjin për dhënien e lejeve. Në raportin përfundimtar të performancës, të publikuar në korrik 2026, revizorët identifikojnë dobësi serioze sistematike, koordinim të pamjaftueshëm ndërmjet institucioneve, mungesë mbikëqyrjeje dhe raste të veprimit të paligjshëm gjatë miratimit të projekteve për centrale elektrike fotovoltaike. Raporti vjen në një periudhë kur tranzicioni energjetik po përshpejtohet dhe energjia elektrike nga dielli po zë një vend gjithnjë e më të rëndësishëm në përzierjen energjetike vendore. Enti Shtetëror i Revizionit: Janë konstatuar dobësi në prokurimet publike në EMV – konkurrencë e kufizuar, procedura me vetëm një ofertë, ndryshime në dokumentacionin e tenderit – Enti Shtetëror i Revizionit ka konstatuar një sërë dobësish në planifikimin, zbatimin dhe realizimin e prokurimeve publike në SHA ESM – Shkup. Revizioni ka përfshirë 27 procedura, me të cilat në vitin 2024 janë marrë detyrime në vlerë të përgjithshme prej rreth 143,6 milionë euro. Sipas revizorëve, plani vjetor për prokurime publike është përgatitur pa hulumtim adekuat të tregut dhe qasje analitike gjatë përcaktimit të nevojave. Revizioni ka zbuluar edhe raste konkrete të shfrytëzimit jo të plotë ose joracional të mjeteve të prokuruara. Enti Shtetëror i Revizionit: Mosmarrëveshjet e punës i kanë kushtuar shtetit 64 milionë euro për gjashtë vjet – pothuajse trefish më shumë njerëz kanë paditur – Shteti për gjashtë vjet ka paguar pothuajse 64,4 milionë euro në bazë të procedurave gjyqësore nga mosmarrëveshjet e punës, tregon revizioni i performancës i kryer nga Enti Shtetëror i Revizionit. Pothuajse gjysma e shumës së paguar nuk i referohet borxhit kryesor, por kamatave dhe shpenzimeve të procedurave gjyqësore dhe përmbarimore. Inspektorati i Tregut me vetëm pesë të punësuar kontrollon sigurinë e produkteve në treg, testimet financohen nga projekte të huaja, paralajmëroi Enti Shtetëror i Revizionit – Njësia për mbikëqyrje inspektuese për sigurinë e produkteve pranë Inspektoratit Shtetëror të Tregut punon me mungesë kritike të kuadrit, ndërsa testimet laboratorike për rregullsinë e mallrave në tregun vendor pothuajse tërësisht varen nga ndihma e huaj, konstatoi Enti Shtetëror i Revizionit në raportin për vitin 2024. Sipas raportit për punën e inspektoratit, nga 14 vendet e parapara të punës në këtë njësi, deri në fund të vitit 2024 ishin plotësuar vetëm pesë pozita, që paraqet dobësi sistematike në sistemin për mbrojtjen e konsumatorëve.

QKC: Tenderi për furnizimin me autobusë elektrikë është zhvilluar tri herë në periudhë prej 15 muajsh – nuk ka fituar oferta më e ulët – Qendra për Komunikime Civile publikoi hulumtimin “Mbikëqyrja publike mbi prokurimet publike: Studime rasti (botimi nr. 3)”. Sipas hulumtimit, procedura është zhvilluar tri herë në periudhë prej 15 muajsh, ndërsa me çdo përsëritje janë bërë të njohur pjesëmarrësit, çmimet dhe ofertat e tyre. Siç theksojnë, hungarezja “Ikarus Electric” dhe kinezja “Zongtong Bus Holding” në tenderin e dytë kanë konkurruar si kundërshtare, ndërsa në të tretin kanë dorëzuar ofertë të përbashkët, e cila është zgjedhur si më e favorshmja. Vlera e prokurimit është 60 milionë euro, ndërsa oferta fituese nuk ka qenë më e ulëta, pasi dy oferta më të lira janë refuzuar. Nga Qendra vlerësojnë se përsëritja e tenderit, ndryshimet në kushtet, përbërja e ofertuesve dhe mungesa e arsyetimeve për një pjesë të ndryshimeve krijojnë rrezik të shtuar për favorizim dhe kufizim të konkurrencës.

Mbi 70 përqind e ankesave drejtuar Agjencisë për Qasje të Lirë në Informacione janë për shkak të heshtjes së institucioneve, tregon raporti – Nga gjithsej 623 ankesa për të cilat ka vepruar Agjencia për Mbrojtjen e të Drejtës për Qasje të Lirë në Informacionet me Karakter Publik në vitin 2025, madje 438, përkatësisht pothuajse 70 përqind, kanë të bëjnë me mosveprimin ose heshtjen e institucioneve brenda afateve të përcaktuara me ligj, informoi drejtori i Agjencisë, Petar Gajdov, gjatë prezantimit të Raportit Vjetor për vitin 2025. Sipas të dhënave të prezantuara, numrin më të madh të ankesave e kanë dorëzuar personat fizikë, gjithsej 344, pasuar nga organizatat joqeveritare, shoqatat dhe fondacionet me 194 ankesa.

E gjithë komisioni që propozoi Sotirija Duvlis të bëhej profesoreshë e asociuar e imunologjisë është dënuar me nga 1.000 euro nga Inspektorati i Arsimit, ndërsa zgjedhja e saj nuk është anuluar – Universiteti i kundërshton gjetjet – Profesoresha e asociuar Sotirija Duvlis, e cila u ligjëron imunologji studentëve të mjekësisë në Universitetin “Goce Dellçev” në Shtip, ishte zgjedhur në titullin “profesoreshë e asociuar e imunologjisë” me doktoraturë në fushën e farmacisë, ndërsa në komisionin recensues që e propozoi për profesoreshë të asociuar kishte vetëm një imunolog, në kundërshtim me dy të paraparë me ligj, konstatoi Inspektorati Shtetëror i Arsimit në procesverbalin nga mbikëqyrja e jashtëzakonshme inspektuese për zgjedhjen e saj në këtë titull. Inspektorati, sipas asaj që thuhet në procesverbal – i ka gjobitur me nga 1.000 euro të gjithë anëtarët e komisionit recensues, sepse, sipas të dhënave, kishin propozuar një kandidate që nuk i plotëson kushtet. Për këtë zgjedhje, sipas procesverbalit të mbikëqyrjes, Fakultatit të Mjekësisë në Universitet i është shqiptuar gjithashtu gjobë prej 2.000 eurosh. Megjithatë, titulli “profesoreshë e asociuar e imunologjisë” i Duvlis nuk është anuluar dhe ajo vazhdon t’u ligjërojë imunologji mjekëve të ardhshëm.

“Ngjarjet e qarta” për muajin shtator 2026

Pas një denoncimi nga një qytetar, PTHP NKOK koordinoi një aksion për dyshime për marrje ryshfeti dhe shpërblim për ndikim të kundërligjshëm – Duke vepruar pas një denoncimi nga një qytetar, një prokuror publik nga Prokuroria Themelore Publike për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit, në bashkëpunim me zyrtarë policorë nga Departamenti për Luftimin e Krimit të Organizuar dhe Krimit të Rëndë pranë MPB-së, realizoi një aksion në kuadër të të cilit u privua nga liria një zyrtar – ndihmësdrejtor i Sektorit për Punë Administrative-Teknike në Drejtorinë e Doganave. Në bazë të provave të mbledhura deri më tani, ekziston dyshimi i bazuar se i dyshuari ka kryer veprat penale Marrje ryshfeti dhe Marrje shpërblimi për ndikim të kundërligjshëm. Në periudhën nga prilli/maji deri në shtator të vitit 2026, i dyshuari, duke shfrytëzuar pozitën e tij zyrtare, në disa raste ka kërkuar dhe ka marrë mjete financiare në vlerë të përgjithshme prej 17.500 eurosh. Një pjesë e mjeteve, në vlerë prej 7.500 eurosh, janë kërkuar dhe marrë në lidhje me një kontratë tashmë të lidhur për prokurim publik për nevojat e Drejtorisë së Doganave, me qëllim që kontrata të vazhdonte të realizohej pa pengesa dhe pa rrezik për ndërprerjen e saj.

Nis hetim për marrje ryshfeti kundër një inspektoreje të ushqimit – Prokuroria Themelore Publike Shkup ka nxjerrë Urdhër për zhvillimin e procedurës hetimore kundër një personi për të cilin ekziston dyshimi i bazuar se ka kryer veprën penale – Marrje ryshfeti sipas nenit 357 paragrafi 1 të Kodit Penal. E dyshuara 42-vjeçare, e punësuar në Agjencinë e Ushqimit dhe Veterinarisë, si person zyrtar – inspektore e ushqimit, në periudhën nga 17 deri më 25 shtator, ka kërkuar dhe ka marrë ryshfet në vlerë prej 250 eurosh nga drejtuesi i një personi juridik, për të përgatitur një procesverbal në të cilin do të konstatonte se kishte kryer mbikëqyrje inspektuese dhe se nuk kishte parregullsi në punën e objektit, përkatësisht se ai i respekton të gjitha procedurat e nevojshme për punë.

Dy vjet e gjashtë muaj burg për të punësuarën në MPB që falsifikonte patentë-shoferët, pas pranimit të fajit – Tre të akuzuarit në rastin për falsifikimin e patentë-shoferëve e kanë pranuar fajin dhe kanë marrë dënime me burgim në procedurë të shkurtuar. Të akuzuarës së parë, e punësuar në Ministrinë e Punëve të Brendshme, i është shqiptuar dënim me burg prej dy vjetësh e gjashtë muajsh, ndërsa i akuzuari i dytë dhe i akuzuari i tretë janë dënuar me nga një vit e tre muaj burgim. Për të tre është vazhduar masa e paraburgimit, informuan në një brifing në Gjykatën Themelore Penale Shkup.

Korrupsion - RyshfetTransparency Maqedoni