Në vitin 2025, gjithsej 17 stacione matëse në të gjithë Evropën regjistruan përqendrime të grimcave PM 2.5 mbi vlerën aktuale vjetore kufitare të BE-së. Edhe pse është një vend i vogël, në Maqedoni ndodhen nëntë prej këtyre 17 pikave kritike matëse në të gjithë kontinentin e vjetër, gjë që në vetvete është shqetësuese duke pasur parasysh se sa shumë po helmohen qytetarët nga toksina të ndryshme, të lidhura me grimcat më të vogla, të cilat depërtojnë thellë në mushkëri dhe qarkullimin e gjakut, dhe vijnë nga lëndët djegëse fosile, industria, trafiku, biomasa dhe zjarret, transmeton Portalb.mk.
Agjencia Evropiane e Mjedisit (EEA) gjithashtu thekson barrën shëndetësore të këtij problemi në raportin e saj të fundit. Në periudhën 2019-2021 në Maqedoni, 4,175 vdekje u lidhën me ekspozimin ndaj PM 2.5, që përfaqëson 17 përqind të vdekshmërisë totale në mesin e popullsisë mbi 30 vjeç.
Të dhënat e fundit evropiane tregojnë se përqendrimet më të larta mesatare lokale të PM 2.5 në periudhën 2024-2025 u regjistruan në Italinë jugore. Vendet Celle Messapica dhe Torchiarolo arritën 117 dhe 113 mikrogramë për metër kub, shumë më lart se limiti aktual vjetor i BE-së prej 25 mikrogramësh për metër kub.
Megjithatë, problemi nuk është vetëm italian. Përveç Italisë, rajone në Poloni, Kroaci, Bosnjë dhe Hercegovinë, Serbi, Maqedoni, Rumani, Turqi dhe madje edhe një vendndodhje në Kopenhagen u gjetën të ishin mbi vlerat kufitare.
Euronews, duke cituar raportin e EEA-s, deklaron se ndër “pikat e kuqe” më të theksuara në Evropë janë Sarajeva dhe zonat industriale në Maqedoni.
Maqedonia prej kohësh nuk është fusnotë e rastësishme në raportet evropiane mbi ndotjen e ajrit. Është pjesë e brezit të Ballkanit dhe Evropës Lindore në të cilin ndotja nuk është vetëm rezultat i një sezoni të keq, por i një kombinimi të energjisë, varfërisë, mungesës së arsimit, kaosit urban, ngrohjes me lëndë djegëse të ngurta, pikave të nxehta industriale, flotës së vjetër të automjeteve, si dhe korrupsionit dhe joefikasitetit institucional.