Propozim-ligji për ndryshimin e Ligjit për Qeverinë e Republikës së Maqedonisë së Veriut, i cili parasheh shfuqizimin e Qeverisë teknike, sot është para anëtarëve të Komisionit për Sistem Politik dhe Marrëdhënie Ndërmjet Bashkësive dhe Komisionit Juridiko-ligjvënës, shkruan Portalb.mk.
Zëvendësministri i Administratës Publike, Laze Jaqimoski, në shpjegimin e tij para deputetëve, theksoi se Qeveria teknike, për organizimin e zgjedhjeve parlamentare, e vendosur si model ligjor, ose më saktë një zgjidhje e përkohshme në kushte të një krize të theksuar politike dhe institucionale, kishte për qëllim sigurimin e konsensusit për organizimin dhe kryerjen e proceseve zgjedhore.
Një model i tillë, siç tha ai, lindi nga marrëveshjet politike të arritura në vitin 2015 dhe u zbatua së pari gjatë përgatitjes dhe mbajtjes së zgjedhjeve të parakohshme parlamentare në vitin 2016, dhe më pas në ciklet zgjedhore pasuese.
Zëvendësministri theksoi se zgjidhja ligjore e propozuar me zbatimin e vonuar synon të sigurojë stabilitet, siguri juridike dhe mbrojtje të interesit publik të qytetarëve përmes një përfundimi të plotë dhe konsistent të reformave të nisura.
“Për shkak të nevojës për përdorim racional dhe të përgjegjshëm të financave publike, forcimit të stabilitetit institucional dhe sigurimit të legjitimitetit të plotë demokratik të Qeverisë, si bartëse e pushtetit ekzekutiv të zgjedhur nga Parlamenti, ky projektligj përcakton një kornizë ligjore të qartë dhe të zbatueshme, e cila do të garantojë zgjedhje të drejta dhe transparente përmes institucioneve të përcaktuara me Kushtetutë dhe ligje, dhe do të eliminojë zgjidhjet e përkohshme të përcaktuara me marrëveshje politike në të kaluarën. Zgjidhja ligjore e propozuar përcakton një kornizë ligjore të qëndrueshme dhe të parashikueshme që rregullon, krijon një Qeveri të qëndrueshme dhe realiste, pra teknike deri në ditën e shpalljes së rezultateve përfundimtare dhe shpërndarjes së mandateve sipas zonave zgjedhore nga Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve për zgjedhjet e para radhazi për anëtarë të parlamentit në Parlamentin e Republikës së Maqedonisë. Maqedonia zbatoi pas ditës së hyrjes në fuqi të këtij ligji, pas së cilës krijohen kushte për shfuqizimin e tij”, theksoi Jaqimoski.
Në këtë mënyrë, siç theksoi ai, sigurohet zbatimi i zgjedhjeve të drejta, të lira dhe transparente përmes institucioneve të themeluara në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet, forcohet stabiliteti institucional dhe mundësohet realizimi i plotë i legjitimitetit demokratik të Qeverisë si bartëse e pushtetit ekzekutiv. Ai thekson se në interesin publik të qytetarëve dhe shtetit, parashikohet përdorimi racional, i përgjegjshëm dhe transparent i financave publike.
Nga ana tjetër partitë opozitare janë deklaruar kundër shfuqizimit të Qeverisë teknike. Kryetari i LSDM-së, Venko Filipçe, kritikoi propozimin e VMRO-DPMNE-së. Ai kujtoi se Qeveria teknike është rezultat i një marrëveshjeje ndërpartiake midis katër partive më të mëdha dhe se ajo u miratua me konsensus. Sipas tij, ajo mund të shfuqizohet në të njëjtën mënyrë, dhe jo ndryshe në kushte kur, siç thotë ai, qeveria rivendos kontrollin mbi gjyqësorin dhe institucionet.
“Shoqëria dhe shteti përsëri nuk janë të pjekur për të zhvilluar zgjedhje të ndershme dhe demokratike, përveç faktit se ky cikël i ardhshëm i zgjedhjeve parlamentare do të jetë cikli i parë i organizuar nga qeveria aktuale pas vitit 2016”, tha Filipçe.
Ndërkohë edhe Fronti Evropian është deklaruar kundër heqjes së Qeverisë teknike, deputetja Arbana Pasholli, duke nënvizuar se Qeveria teknike është arritur me marrëveshje politike dhe me ndërmjetësim të ndërkombëtarëve, ajo tha se e njëjta mund të zhbëhet vetëm në mënyrën e njëjtë
“Ne besojmë se gjithçka që është arritur me një marrëveshje politike dhe mbështetje të një marrëveshjeje ndërkombëtare duhet të trajtohet në të njëjtën mënyrë kur kërkohet të shtyhet. Pra, në këtë drejtim, mendoj se nuk do ta mbështesim”, tha Arbana Pasholli.
Deri më tani, Maqedonia e Veriut ka pasur tre Qeveri teknike. E para në vitin 2016 u drejtua nga Emil Dimitriev i VMRO-DPMNE-së, e dyta në vitin 2020 e udhëhequr nga Oliver Spasovski i LSDM-së dhe e treta në vitin 2024 e udhëhequr nga Talat Xhaferi i BDI-së.
Ndryshe, Qeveria teknike formohet 100 ditë para zgjedhjeve, kryeministri duhet të jep dorëheqje dhe Qeveria të propozoj një Kryeministër tjetër, dy Ministra tjerë dhe tre Zëvendësministra duhet të propozohen nga opozita. Këtu përfshihet Ministri i Punëve të Brendshme dhe Ministri i Politikës Sociale dhe tre Zëvendësministra shtesë duhet të jenë në Ministrinë e Financave, Bujqësisë dhe Administratës Publike.