Parlamenti sot miratoi katër ligje për transformimin digjital nga Agjenda e reformave. U votuan Ligji për Komunikimet Elektronike, Ligji për Sigurinë e Rrjetit dhe Sistemeve të Informacionit, Ligji për Ndryshimet në Ligjin për Dokumentet Elektronike, Identifikimin Elektronik dhe Shërbimet Konfidenciale, dhe Ligji për Materialin Arkivor dhe Aktivitetin Arkivor, transmeton Portalb.mk.
Me miratimin e këtyre ligjeve, në përputhje me Instrumentin e Reformës dhe Rritjes së Ballkanit Perëndimor, Maqedonia fiton qasje në më shumë se 19 milionë euro, nga të cilat 5.7 milionë euro janë të destinuara si mbështetje e drejtpërdrejtë buxhetore.
Ministri i Transformimit Digjital Stefan Andonovski falënderoi Parlamentin për mbështetjen e katër dëgjimeve publike mbi ligjet, duke theksuar se ato do të përshpejtojnë procesin e transformimit digjital dhe do të na përafrojnë me legjislacionin evropian.
“Ne jemi pionierë në zbatimin e Agjendës së reformave, po tregojmë rezultate maksimale në atë që ia kemi vënë vetes si detyrë dhe jemi një shembull në rajonin më të gjerë se si direktivat evropiane mund të zbatohen në ligjin tonë. Tani po bëjmë hapin e dytë në zbatimin e tyre të plotë”, tha Andonovski.
Ligji për Sigurinë e Sistemeve të Rrjetit dhe Informacionit përcakton një kornizë ligjore për rregullimin e sigurisë kibernetike për herë të parë në vend dhe përfaqëson një angazhim të rëndësishëm strategjik që, sipas ministrit përkatës, mbart një mesazh të qartë përgjegjësie, pjekurie dhe vizioni në fushën e sigurisë digjitale.
“Po formojmë dy ekipe për reagim të shpejtë ndaj incidenteve kompjuterike, dy CIRTA, një publik dhe një për Qeverinë. Ne inkurajojmë bashkëpunimin, jo izolimin sepse demonstrojmë lidhshmërinë e rrjetit përmes koordinatorit kombëtar të sigurisë kibernetike”, tha Andonovski në seancën e fundit publike dëgjimore.
Ligji për Komunikimet Elektronike bën një hap të rëndësishëm drejt së ardhmes digjitale, duke harmonizuar rregullimin vendas me Kodin Evropian të Komunikimeve Elektronike dhe Direktivën 2018/1972 dhe rregulloren më të fundit për infrastrukturën gigabit. Ky ligj, sipas Andonovskit, sjell përmirësime në cilësinë e shërbimeve, mbron konsumatorët, përmirëson shërbimet universale, racionalizon dhe thjeshton ndërtimin e infrastrukturës dhe përcakton një rol të qartë rregullator për Agjencinë për Komunikime Elektronike.
Me ndryshimet në Ligjin për Dokumentet Elektronike, Identifikimin Elektronik dhe Shërbimet e Besimit, transformimi digjital i ofruar nga Ligji për Dokumentet Elektronike, Identifikimin Elektronik dhe Shërbimet e Besimit vazhdon në drejtim të futjes së një portofoli digjital.
“Ky portofol do të thotë identitet elektronik për qytetarët, një mjet i sigurt, i unifikuar dhe i njohur ndërkufitar që do t’u mundësojë qytetarëve dhe bizneseve qasje të sigurt në shërbimet elektronike publike dhe private”, shpjegoi ministri i Transformimit Digjital.
Me Ligjin për Ndryshimet në Materialin Arkivor dhe Veprimtarinë Arkivore, siç tha ai, hidhen themele të forta për një arkiv modern dhe të orientuar në mënyrë digjitale që do të mundësojë menaxhim efikas, transparent dhe në përputhje me ligjin e dokumentacionit zyrtar dhe materialit arkivor në vend. Ai rregullon të gjithë procesin e krijimit, përpunimit, mbrojtjes dhe ruajtjes së materialit arkivor.
Parlamenti sot miratoi edhe Ligjin për Vënien në Shërbim të Pajisjeve Teknike të Transportit, gjithashtu me flamur evropian. Ai rregullon mënyrën e vënies në shërbim, mirëmbajtjes dhe përdorimit të pajisjeve të transportit teknik (ashensorë, teleferikë, vinça dhe transportues), kushtet që duhet të përmbushin instaluesit, teknikët e shërbimit dhe subjektet e pavarura juridike që kryejnë inspektime teknike dhe testime periodike të pajisjeve të transportit teknik (ashensorë, teleferikë, vinça dhe transportues), si dhe kompetencën e Inspektoratit Shtetëror të Tregut në varësi të Ministrisë së Ekonomisë dhe Punës në lidhje me mbikëqyrjen inspektuese të pajisjeve të transportit teknik.
Parlamenti vazhdoi me një debat mbi Projektligjin për Punonjësit e Sektorit Publik, në lexim të parë, i cili, së bashku me Projektligjin për Nëpunësit Administrativë dhe Projektligjin për Zhvillimin Profesional dhe Trajnimin e Nëpunësve Administrativë, janë gjithashtu pjesë e agjendës së reformës.
Ministri i Administratës Publike Goran Minçev theksoi se paketa e ligjeve reformuese për administratën është në përputhje me Strategjinë për Reformën e Administratës Publike, Planin e Veprimit të Ministrisë së Administratës Publike dhe Agjendën Evropiane.
“Këto ligje kanë qenë në raportet evropiane për një kohë të gjatë në periudhën e kaluar dhe shpresoj se më në fund kemi arritur në fund dhe se deputetët do të votojnë për to”, tha Minçev.
Sipas tij, projektligji për punonjësit në sektorin publik vendos themelet për profesionalizimin e sektorit publik. Ai do të mundësojë që çdo konkurs të jetë publik, dhe institucionet do të jenë të detyruara të jenë plotësisht transparente. Përzgjedhja do të kryhet përmes tre fazave të qarta konfidenciale: kontroll administrativ, testim dhe intervistë me kandidatin, bazuar në kritere.
“Punësimi do të bazohet në meritë, jo në njohje”, theksoi Minçev.
Ai njoftoi centralizimin dhe digjitalizimin e shpalljeve për punë dhe tregoi se çdo shpallje pune do të publikohet në faqen e internetit të Agjencisë për Administratë.
“Lufta kundër partishmërisë është një nga themelet kryesore. Me kufizime të qarta mbi kompetencat diskrecionare dhe rregulla të rrepta, po i japim fund hapësirës për punësim partiak dhe informal në sektorin publik. Po futet një kategori e re e specializuar për stafin e IT-së me paga më të larta dhe kushte moderne pune, dhe po thjeshtohen planet për punësim dhe sistematizim, për lëvizshmëri për nëpunësit publikë dhe për promovim bazuar në shërbime. Do të ketë edhe një pasqyrë të punësimit të përkohshëm”, deklaroi ministri Minçev.
Nga ana tjetër, projektligji për nëpunësit administrativë parashikon futjen e një sistemi punësimi me teste elektronike dhe kontrolle praktike. Agjencia për Administratë, si pjesë integrale e Ministrisë së Administratës Publike, do të garantojë një përzgjedhje të drejtë dhe transparente, të digjitalizuar, pra një proces që do të regjistrohet. Gjithashtu parashikohet të mbahen talentët e rinj me një model pune hibrid dhe në distancë, të mbështetur nga mentorimi.
Ligji për zhvillimin profesional dhe trajnimin e zyrtarëve administrativë, ndër të tjera, duhet të mundësojë zhvillimin, i cili do ta bëjë të detyrueshëm dhe të vazhdueshëm mësimin. Trajnerët do të jenë administratorë me përvojë me shpërblim financiar.
U miratuan gjithashtu ndryshimet në Ligjin për Menaxhimin e Pronës së Konfiskuar, Fitimeve Pronësore dhe Objekteve të Sekuestruara në Procedurat Penale dhe Kundërvajtjeje.
Maqedonia e Veriut ka në dispozicion vetëm edhe disa ditë për të përmbushur reformat e përcaktuara në Agjendën Reformuese, afati i të cilave skadon në qershor. Nga zbatimi i këtyre reformave varet sigurimi i një pjese të parave.
Kujtojmë se Agjenda e reformës e Maqedonisë së Veriut u miratua më 23 tetor 2024 nga Komisioni Evropian, e njëjta është e orientuar drejt adresimit të sfidave thelbësore që pengojnë konvergjencën socio-ekonomike të vendit me Bashkimin Evropian (BE). Nga e njëjta, varet edhe lëshimi i parave, fonde të BE-së, për vendin tonë.
- LEXO: Kjo është Agjenda reformuese e RMV-së dhe prioritetet kyçe të saj
- LEXO: Platforma online për zbatimin e Agjendës Reformuese në RMV ende s’është gati as pas tre muajsh nga “afati sa më i shpejtë i mundur”
Plani për Rritje për Ballkanin Perëndimor prej 6 miliardë eurosh u miratua nga Komisioni Evropian me 8 nëntor 2023. Ai bazohet në katër shtylla: forcimi i integrimit ekonomik në tregun unik të BE-së; forcimi i integrimit ekonomik brenda Ballkanit Perëndimor përmes tregut të përbashkët rajonal; përshpejtimi i reformave fundamentale dhe rritja e asistencës financiare për të ndihmuar reformat.