Nxehtësia ekstreme dhe thatësira që kanë nxitur zjarre shkatërruese në Spanjë dhe Francë janë rezultat i ngrohjes globale, sipas analizës së fundit nga konsorciumi shkencor World Weather Attribution (WWA), transmeton Portalb.mk.
Sipas llogaritjeve të ekspertëve, kriza klimatike e ka bërë motin e nxehtë, të thatë dhe me erë të paktën 20 herë më të mundshëm në Spanjë, ndërsa në Francë rreziku i kushteve të tilla është dyfishuar. Gjetjet konfirmojnë më tej ndikimin e emetimeve nga djegia e naftës, gazit dhe qymyrit në ngjarjet shkatërruese të motit të verës në të gjithë Evropën.
Hulumtimet e mëparshme nga organizata kanë treguar se vala intensive e nxehtësisë e fundit të qershorit, e cila mori rreth 20,000 jetë, nuk do të kishte ndodhur pa ngrohjen shtesë të atmosferës. Përveç kësaj, thatësira e shkaktuar nga ndryshimet klimatike ka shkaktuar tharjen e tokës në të gjithë kontinentin.
Temperaturat e larta dhe toka e thatë kanë çuar në një rritje dramatike të Indeksit të Ashpërsisë Ditore, një masë se sa shpejt dhe intensivisht mund të përhapet një zjarr. Një dimër dhe pranverë e lagësht kanë kontribuar gjithashtu në këtë situatë, e cila ka inkurajuar rritjen e shpejtë të bimësisë, e cila më pas thahet shpejt dhe bëhet ushqim i thatë për elementët e zjarrit. Ngrohja globale po i bën dimrat evropianë më të lagësht dhe verat më të nxehta dhe më të thata.
Shkencëtarët nga Imperial College London paralajmërojnë se është veçanërisht shqetësuese që këto zjarre rekord po ndodhin kaq herët në sezon, para fillimit të valëve të reja të nxehtësisë. Kryqi i Kuq tha gjithashtu se zhvillimet aktuale tejkalojnë të gjitha pritjet bazuar në të dhënat historike.
Zjarret në pyje kanë lëshuar sasi të mëdha tymi toksik. Instituti Kombëtar Francez për Mjedisin dhe Rreziqet Industriale tha se nivelet e grimcave ishin rritur në 20 herë më shumë se limiti i lejuar, dhe ajri jashtëzakonisht i keq ndihej deri në 400 kilometra nga vendet e zjarrit. Sipas vlerësimeve, tymi nga zjarret në pyje i jep fund para kohe rreth 1.5 milion jetëve në vit në nivel global.
Që nga fillimi i korrikut, zjarret e mëdha në Spanjë dhe Francë kanë shkaktuar viktima njerëzore, kanë shkatërruar mijëra shtëpi dhe kanë detyruar më shumë se 300,000 njerëz të largohen. Shkencëtarët analizuan periudhën shtatë-ditore të rrezikut më të lartë në të dy vendet, duke krahasuar të dhënat aktuale të motit me ato të periudhës para ndotjes industriale, kur temperaturat globale ishin 1.4 gradë Celsius më të ulëta. Zjarre të mëdha janë regjistruar edhe në Mbretërinë e Bashkuar dhe Greqi, ku vdiqën tre zjarrfikës.
Shefi i klimës i OKB-së, Simon Steele, tha se këto katastrofa evropiane tregojnë se sa shpejt nxehtësia ekstreme dhe kushtet e thata mund t’i shndërrojnë zjarret në katastrofa kombëtare. Ai bëri thirrje për një kalim më të shpejtë nga lëndët djegëse fosile në burimet e rinovueshme të energjisë dhe mbrojtje të popullsisë nga pasojat gjithnjë e në rritje të klimës.