Momenti për zgjerimin e Bashkimit Evropian është tani dhe duhet të shfrytëzohet, thotë ministri i Jashtëm Lituanez Kestutis Budris, i cili ndodhet sot në vizitë zyrtare në vend. Në një konferencë të përbashkët për shtyp me nikoqirin e tij, ministrin e Jashtëm të Maqedonisë Timço Mucunski, ministri i Jashtëm Lituanez vlerësoi se ekziston një vullnet i qartë politik për të vazhduar procesin e zgjerimit, por theksoi se vendet kandidate duhet të përmbushin angazhimet e tyre, duke kapërcyer sfidat politike dhe dypalëshe, transmeton Portalb.mk.
Budris ishte i qartë në vëzhgimin e tij se momenti në BE në lidhje me zgjerimin drejtohet nga ngjarjet aktuale gjeopolitike, përkatësisht lufta në Ukrainë.
“Do të jem shumë i qartë për këtë. Ky është një moment që duhet të shfrytëzohet. Ne të gjithë e kuptojmë se zgjerimi i BE-së tani drejtohet nga domosdoshmëria gjeopolitike. Faktori kryesor dhe i madh pse jemi kaq të përqendruar është lufta kundër Ukrainës. Pati një pauzë në proces, pati diskutime thelbësore nëse është e nevojshme, nëse jemi gati apo jo, ndoshta kemi nevojë për reformë institucionale ndërkohë. Tani ekziston një kuptim i qartë gjeopolitik se kemi nevojë për të dhe se duhet të vazhdojmë”, tha ai.
Lidhur me zgjerimin dhe momentin aktual, Budris theksoi se momenti aktual gjeopolitik, veçanërisht për shkak të luftës në Ukrainë, krijon një nevojë dhe mundësi të qartë për të përshpejtuar zgjerimin e BE-së, dhe se pavarësisht sfidave dhe çështjeve dypalëshe, procesi duhet të vazhdojë në bazë të meritës me qëllim anëtarësimin e plotë.
“Për ta kapërcyer këtë, duhet t’i përmbahemi qasjes së bazuar në merita. Kjo do të thotë që përmes raporteve të Komisionit mund të masim progresin, dhe jam vërtet i lumtur që në rastin e Maqedonisë së Veriut, progresi ekziston, ai është i regjistruar në dokumente. Pastaj, duhet të zgjidhim atë për të cilën jemi zotuar dhe atë që i kemi premtuar njëri-tjetrit dhe të ecim përpara. Paralelisht, duhet të zgjidhim taktikisht të gjitha situatat e tjera që do të lindin. Nuk do të jetë një rrugë e lehtë, por tani është koha për të ecur përpara. Dhe duhet të përfundojmë me anëtarësim të plotë, dhe jo me një lloj qëndrimi në anë dhe shikimi nga dritarja”, tha ministri i Jashtëm Lituanez.
Lidhur me pyetjet rreth pozicionit të Maqedonisë dhe nevojës për hapa konkretë, ai tha se vendi duhet ta shfrytëzojë momentin.
“Nuk mbaj mend një kohë kur kjo çështje ishte kaq e përqendruar dhe politikisht e fokusuar në këtë rajon, me një qëllim të vërtetë për të ecur përpara. Dhe si provë e kësaj, shikoni progresin që disa vende në rajon po bëjnë tani. Kjo është arsyeja pse mendoj se ka një nevojë të madhe që ju ta shfrytëzoni edhe këtë moment. Le të jemi realistë, nëse nuk ka hapa shtesë nga të dyja palët, përfshirë edhe nga Maqedonia e Veriut, mund të humbasim gjysmë viti ose një vit”, tha ministri.
Lidhur me ndryshimet kushtetuese si kusht, Budris theksoi se vendimi është në duart e shtetit.
“A ka një afat formal? Kjo varet nga ju. Askush nuk po ushtron presion mbi vendimin tuaj sovran kombëtar. Varet nga ju, udhëheqja juaj dhe populli juaj të bëni një zgjedhje”, tha ai.
Duke iu përgjigjur pyetjeve në lidhje me kërkesat e Shkupit për garanci se nuk do të ketë kushte të reja në rrugën evropiane të vendit, Budris tha se askush nuk mund t’i japë garanci askujt kur bëhet fjalë për proceset politike.
“Duke pasur mbështetjen e shumicës së shteteve anëtare, duke pasur mbështetjen e parimeve të zgjerimit dhe qasjes së bazuar në meritë, ky është thelbi. Merr aq sa ke bërë dhe për atë që kemi rënë dakord tashmë, e cila përmbahet në kushte dhe terma reference, nëse mund të thuhet kështu. Së bashku me mbështetjen e institucioneve, kemi një sërë mjetesh dhe mekanizmash për të ecur përpara. Sigurisht, askush nuk mund të garantojë se çfarë mund të duket sot, nesër ose pasnesër. Gjithashtu, atëherë mund të mos jemi në detyrë. Por kur kemi rregulla të paracaktuara, është shumë më e lehtë të ecim përpara. Pra, unë do të qëndroja te zgjerimi i bazuar në rregulla, domethënë, mbi meritë, dhe do të pres që vendet që i respektojnë këto rregulla dhe janë të interesuara për procesin do të bëjnë pjesën e tyre”, tha ai.
Para konferencës për shtyp, të dy ministrat patën takim kokë më kokë në të cilin, siç raportohet nga Ministria e Punëve të Jashtme dhe Tregtisë së Jashtme, fokusi ishte në thellimin e marrëdhënieve politike dhe ekonomike midis dy vendeve, forcimin e bashkëpunimit euroatlantik dhe mbështetjen e fortë për integrimin evropian të Maqedonisë.
Maqedonia e Veriut mbetet e ngujuar në rrugëtimin drejt BE-së, shkaku i kontestit me Bullgarinë fqinje. RMV duhet t’i bëjë ndryshimet kushtetuese për të vazhduar rrugën drejt BE-së. Ndryshimi kushtetutës përfshin shtimin e bullgarëve dhe etnive tjera në Kushtetutë. Ndryshimi kërkon shumicë prej dy të tretash dhe negociatat me BE-në nuk do të fillojnë derisa të bëhen këto ndryshime. Qeveria aktuale në Shkup ka deklaruar se nuk do t’i bëjë këto ndryshime.
Me kusht të ndryshimi të Kushtetutës, Maqedonia e Veriut më 19 korrik të vitit 2022 i filloi bisedimet qasëse me BE-në me mbajtjen e konferencës së parë ndërqeveritare, pas miratimit të propozimit francez të cilin Maqedonia e Veriut e miratoi më 16 korrik 2022. Propozimi atë kohë u votua në parlament pa pjesëmarrjen e opozitës së atëhershme e cila tani është në pushtet.
- LEXO: Ky është propozimi i kancelarit Merz për vendet e Ballkanit Perëndimor
- LEXO: Bashkimi Evropian do të zhvillojë diskutim strategjik mbi zgjerimin
- LEXO: Vajc: Më vjen keq që kontesti me Bullgarinë u përfshi në raportin për Maqedoninë e Veriut
- LEXO: Raporti për RMV-në ka ngjallur debat të ri në Bruksel, Bullgaria ka përveshur mëngët t’i kundërvihet amendamentit të ri të Vajcit