Iniciativat për të organizuar takim dypalësh midis Maqedonisë dhe Bullgarisë erdhën nga shumë shtete anëtare me ndikim të Bashkimit Evropian, por ato dështuan sepse nuk pati përgjigje nga Sofja. Kryeministri Hristijan Mickoski e tha këtë mbrëmë TV Sitel, duke shtuar se nëse një takim i tillë nuk mund të caktohet me zyrtarë nga Sofja, atëherë si mund të flasim për garanci se ndryshimet kushtetuese janë kushti i fundit që vendi duhet të përmbushë për të vazhduar negociatat për anëtarësim në Bashkimin Evropian, transmeton Portalb.mk.
“Pati iniciativa nga shumë shtete anëtare me ndikim të Bashkimit Evropian, madje edhe politikanë shumë me ndikim në Bruksel, për të organizuar një takim në të cilin ministrat do të diskutonin çështje në nivel dypalësh, le të themi punët e jashtme. Ato iniciativa, imagjinoni, ishin të pasuksesshme. Nuk pati përgjigje nga pala tjetër”, tha Mickoski.
Duke folur për temën, ai tha se duhet të thuhet qartë nëse ky është problem shumëpalësh apo dypalësh.
“Të tjerët, nga ana tjetër, thonë – a keni provuar të flisni në nivel dypalësh me Sofjen zyrtare. Në rregull, njerëz, le të sqarojmë. A është ky një problem dypalësh apo, siç thoni ju, problem midis nesh – Shkupit, Sofjes dhe Brukselit. Le të shohim nëse është shumëpalësh apo dypalësh. Nëse është dypalësh, atëherë kemi të drejtë. Ky është një proces bilateralizimi, jo kriteret e Kopenhagenit. Nëse po, le ta dimë”, tha Kryeministri.
Lidhur me ndryshimet kushtetuese, ai paraprakisht tha se Qeveria nuk do të hyjë në atë proces pa u përmbushur dy kushte kryesore, të cilat duhet të jenë, siç tha ai, të pandryshueshme.
“Së pari, duhet të kemi garanci të qarta nga Këshilli Evropian, në formën e përfundimeve, se identiteti maqedonas dhe gjuha maqedonase janë të paprekshme dhe se kur Maqedonia të bëhet pjesë e BE-së, gjuha maqedonase do të jetë zyrtare. Gjithashtu, procesi duhet të zhvillohet në bazë të kritereve të Kopenhagenit, pa çështje të reja dypalëshe”, tha ai.
Kushti i dytë, siç deklaroi ai, është që Sofja të përmbushë detyrimet e saj, të cilat rrjedhin nga vendimet e Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut në Strasburg.
“Nëse po dorëzojmë kapitullime nga politikanë të mëparshëm, atëherë të paktën një gjë duhet të përmbushet – regjistrimi i organizatave joqeveritare, siç është OMO Ilinden Pirin, në përputhje me 14 vendime të Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut”, tha Mickoski.
Në këtë kontekst, kryeministri përsëriti qëndrimin e tij se nuk do të pranonte një proces pa siguri për një përfundim të suksesshëm.
“Qytetarët janë të frustruar, ne kemi dhënë shumë për integrimin – një emër, një flamur, kartëmonedha, disa ndryshime në Kushtetutë. Sa herë që plotësohet një kusht, vjen një i ri. Nuk mund ta ekspozoj veten ndaj diçkaje të tillë më”, tha kryeministri Mickoski.
RMV duhet t’i bëjë ndryshimet kushtetuese për të vazhduar rrugën drejt BE-së. Ndryshimi kushtetutës përfshin shtimin e bullgarëve dhe etnive tjera në Kushtetutë. Ndryshimi kërkon shumicë prej dy të tretash dhe negociatat me BE-në nuk do të fillojnë derisa të bëhen këto ndryshime.
Me kusht të ndryshimi të Kushtetutës, Maqedonia e Veriut më 19 korrik të vitit 2022 i filloi bisedimet qasëse me BE-në me mbajtjen e konferencës së parë ndërqeveritare, pas miratimit të propozimit francez të cilin Maqedonia e Veriut e miratoi më 16 korrik 2022. Propozimi atë kohë u votua në parlament pa pjesëmarrjen e opozitës së atëhershme e cila tani është në pushtet.