Zgjerimi i Bashkimit Evropian në Ballkanin Perëndimor është zgjedhje strategjike dhe një investim në sigurinë dhe lirinë e përbashkët, tha presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, në samitin kushtuar rajonit. Von der Leyen theksoi se samiti po zhvillohet në një moment vendimtar, duke theksuar se Bashkimi Evropian ka qenë një projekt paqeje që nga fillimi i tij dhe se paqja është themeli që bashkon shtetet anëtare, transmeton Portalb.mk.
“Në këto kohë pasigurie gjeopolitike, zgjerimi është më shumë sesa zgjedhje për paqen. Është një zgjedhje strategjike. Është investim në sigurinë dhe lirinë tonë të përbashkët. Pengesat gjeopolitike të sotme janë të forta dhe të shpejta. Dhe shpejtësia e procesit të pranimit duhet të përputhet me ritmin e ndryshimeve gjeopolitike”, tha ajo.
Presidentja e Komisionit vlerësoi se për herë të parë në më shumë se një dekadë, zgjerimi po bëhet përsëri një mundësi reale. Ajo vlerësoi Shqipërinë dhe Malin e Zi për “progresin e tyre të madh dhe mbresëlënës”, duke vlerësuar se ato janë frymëzim për vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor.
Në këtë drejtim, von der Leyen iu referua posaçërisht Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, i cili kombinon reformat dhe mbështetjen financiare. Plani parashikon 6 miliardë euro investime dhe gjashtë agjenda ambicioze reformash, me qëllim integrimin gradual të vendeve të rajonit në BE edhe para anëtarësimit të plotë.
“Investimet pa reforma nuk sjellin rritje të qëndrueshme dhe reformat pa burime nuk mund të zbatohen plotësisht”, theksoi ajo. Sipas saj, falë Planit të Rritjes, Ballkani Perëndimor është sot më i integruar në BE sesa çdo partner i mëparshëm i zgjerimit.
Von der Leyen informoi se Plani i Investimeve për rajonin deri më tani ka mobilizuar 18 miliardë euro, nga të cilat 6 miliardë janë grante të BE-së, dhe mbi 68 projekte janë duke u zhvilluar në transport, energji, lidhje digjitale dhe mbrojtje të mjedisit. Ajo gjithashtu njoftoi hapjen e një rrjeti fabrikash të inteligjencës artificiale, me “antena” në Serbi dhe Maqedoninë e Veriut, të cilat do t’u lejojnë kompanive nga rajoni të kenë qasje në infrastrukturën evropiane të IT-së dhe fuqinë kompjuterike.
Lidhur me Kosovën, Von der Leyen njoftoi se pas tranzicionit të rregullt të vetëqeverisjes lokale në veri, Komisioni Evropian do të vazhdojë të heqë masat, me 216 milionë euro ndihmë financiare të programuara dhe 205 milionë euro të planifikuara për t’u lëshuar në fillim të vitit të ardhshëm.
Si një element kyç për progresin, ajo theksoi bashkëpunimin rajonal dhe Tregun e Përbashkët Rajonal, duke e vlerësuar atë si rrugën më të shpejtë drejt konkurrueshmërisë dhe urën më të drejtpërdrejtë drejt Tregut të Përbashkët të BE-së. Që nga viti 2021, tregtia në rajon është rritur ndjeshëm dhe pritjet më të shkurtra në kufi kanë kursyer ekuivalentin e më shumë se 20 viteve kohë.
“Pika ime e fundit është bashkëpunimi dhe integrimi rajonal. Tregu i Përbashkët Rajonal është rruga më e shpejtë drejt konkurrueshmërisë, ura më e drejtpërdrejtë drejt Tregut të Përbashkët të BE-së dhe prova më e qartë se rajoni mund të veprojë si një i vetëm. Rezultatet janë të qarta. Që nga viti 2021: Tregtia në rajon është dyfishuar, tregtia e mallrave dhe shërbimeve është rritur me 19%, pritjet më të shkurtra në kufi kanë kursyer ekuivalentin e më shumë se 20 viteve në total. Por ne mund të shkojmë më tej. Pra, tani është koha për të rinovuar përpjekjet dhe për të përfunduar agjendën e Tregut të Përbashkët Rajonal. Momenti për zgjerim me partnerët tanë të Ballkanit Perëndimor nuk ka qenë kurrë më i fortë. Ky është një mundësi historike. Le ta shfrytëzojmë së bashku”, tha ajo.