Ofensiva diplomatike e Parisit: Angazhimi i Francës për zgjidhjen me dy shtete, ndihma për Gazën dhe sanksionet ndaj kolonëve izraelitë

Që nga sulmet e 7 tetorit 2023 dhe lufta pasuese në Rripin e Gazës, Franca ka mbajtur qëndrimin se përgjigjja ndaj krizës nuk mund të kufizohej vetëm në mbështetjen e së drejtës së Izraelit për vetëmbrojtje, por duhej të përfshinte ndihmë emergjente humanitare dhe ringjalljen e horizontit politik për zgjidhjen me dy shtete, shkruan Portalb.mk. Ky veprim është shtrirë në katër drejtime kryesore: diplomatik, humanitar, multilateral dhe normativ, duke u shoqëruar me përkrahje për reformat e Autoritetit Palestinez dhe duke mbetur i lidhur ngushtë me sigurinë e Izraelit dhe luftën kundër antisemitizmit.

Pikënisja e këtij mobilizimi nisi më 9 nëntor 2023 në Pallatin ElyséeParis, ku u mblodhën rreth 80 shtete dhe organizata në Konferencën e Parë Ndërkombëtare Humanitare, duke mbledhur 1 miliard euro zotime (100 milionë euro nga Franca), ndërsa Franca u bë vendi i parë i G7-s që kërkoi armëpushim në Gazë. Një takim pasues më 6 dhjetor 2023 strukturoi koordinimin logjistik të donatorëve.

Në planin politik, bashkë-kryesimi franko-saudit me Arabinë Saudite çoi në Konferencën e Nivelit të Lartë në Nju Jork në korrik 2025 dhe miratimin e Deklaratës së Nju Jorkut nga 142 shtete në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së më 12 shtator 2025. Dokumenti shërben si një udhërrëfyes operacional për Gazën dhe Bregun Perëndimor, dënon sulmet e 7 tetorit, kërkon çarmatimin e Hamasit dhe propozon një arkitekturë rajonale sigurie. Më 22 shtator 2025, Presidenti francez zyrtarizoi njohjen e Shtetit të Palestinës krah 10 vendeve të tjera, pas bllokimit të shkaktuar nga vetoja e Shteteve të Bashkuara në prill 2024, përkeqësimit humanitar dhe zotimeve me shkrim të Presidentit Mahmoud Abbas të datës 9 qershor 2025. Hapja e ambasadës franceze mbetet e kushtëzuar me lirimin e pengjeve dhe vendosjen e armëpushimit. Po ashtu, përmes nismës “Thirrja e Parisit” më 13 qershor 2025 dhe takimit të përsëritur më 13 qershor 2026 nën drejtimin e ministrit Jean-Noël Barrot me koalicionet si ALLMEP, Guerrières de la Paix dhe Principles for Peace, u kërkua sanksionimi i drejtpërdrejtë i organizatave të kolonëve, kërkesë e përcjellë edhe në samitin e G7 në Evian.

Në fushën humanitare, kontributi financiar i Francës ka kaluar 345 milionë euro që nga viti 2023, përfshirë 50 milionë euro të zotuara në Konferencën e Kajros në dhjetor 2024 dhe 137 milionë euro mbështetje për agjencinë UNRWA, krahas kërkesave rigoroze të neutralitetit të ndjekura pas raportit të Catherine Colonna-s. Logjistika franceze ka dërguar rreth 1,200 tonë ndihma në Gazë përmes Egjiptit dhe Jordanisë, me fluturime humanitare dhe operacione hedhjeje nga ajri në mbështetje të spitalit ushtarak jordanez në Khan Younis. Anija helikoptermbajtëse Dixmude, e ankoruar pranë el-Arish mes nëntorit 2023 dhe janarit 2024, kreu mbi 1,000 vizita dhe 120 ndërhyrje kirurgjikale për pacientë të plagosur rëndë. Përveç trajtimit spitalor të fëmijëve palestinezë në territorin francez në bashkëpunim me OBSH-në dhe evakuimit të personelit nga pika kufitare e Rafahut, programi PAUSE në Collège de France ka strehuar mbi 50 studiues dhe artistë palestinezë për të mbrojtur jetën e tyre intelektuale.

Në arenën shumëpalëshe, Franca ka votuar në Këshillin e Sigurimit të OKB-së pro rezolutave për armëpushim të propozuara nga Brazili, Emiratet e Bashkuara Arabe, Rezolutës 2728 në mars 2024, si dhe Rezolutës 2803 në nëntor 2025 për administrimin kalimtar të Gazës me një Bord Paqeje dhe Forcë Ndërkombëtare Stabilizuese. Gjithashtu, mbështeti mendimin këshillues të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë të korrikut 2024 mbi paligjshmërinë e okupimit. Ndaj kolonizimit izraelit, Parisi ka vendosur 59 sanksione kombëtare ndaj kolonëve të dhunshëm dhe, më 9 qershor 2026, në koordinim me Australinë, Kanadanë dhe Norvegjinë, i ndaloi hyrjen ministrit izraelit të financave Bezalel Smotrich, pas një mase të ngjashme të marrë në maj 2026 ndaj ministrit Itamar Ben Gvir. Më 24 shkurt 2026, Franca dënoi miratimin e projektit ndërtimor E1 në lindje të Jeruzalemit pranë vendbanimit Maale Adumim, i cili kërcënon komunitetet beduine si Khan al-Ahmar dhe rrezikon ndarjen e Bregut Perëndimor mes Ramallahut dhe Betlehemit. Kjo vijë u kurorëzua më 8 shtator 2026 me ndalimin e plotë të importit të produkteve me origjinë nga kolonitë izraelite, nismë kjo e përbashkët me 12 shtete partnere.

Paralelisht, Franca e përdori njohjen diplomatike si levë për të siguruar reformimin e brendshëm të Autoritetit Palestinez mbi bazën e gjashtë premtimeve të Presidentit Mahmoud Abbas, duke ngritur një komitet të përbashkët për hartimin e kushtetutës së re. Kjo solli ndryshime rrënjësore zgjedhore me dekretin e qershorit 2026 që rriti ulëset parlamentare në 200, uli pragun në 1% dhe moshën e kandidimit në 23 vjeç, si dhe kushtëzoi pjesëmarrjen me pranimin e programit të Organizatës për Çlirimin e Palestinës (PLO), gjë që përjashtoi automatikisht Hamasin. Zgjedhjet komunale të prillit 2026 shërbyen si provë e parë, përfshirë qytetin Deir al-BalahGazë, përpara zgjedhjeve të Këshillit Kombëtar Palestinez në nëntor 2026 dhe atyre presidenciale në vitin 2027. Ndryshimet përfshinë rishikimin e teksteve shkollore sipas standardeve të UNESCO-s, si dhe shfuqizimin me dekret presidencial më 10 shkurt 2025 të fondit të posaçëm të pagesave për të burgosurit dhe të vrarët në përplasje me ushtrinë izraelite, duke e transferuar mbrojtjen sociale te fondacioni i pavarur i Institucionit Palestinez për Zhvillim Ekonomik Kombëtar.

FrancaIzraeliPalestina