Në iniciativën e Levicës për të zhbllokuar sanksionet kundër Rusisë me qëllim “shpëtimin e fermerëve maqedonas” – të cilët janë shtetas të një shteti anëtar të NATO-s dhe kanë aspirata për anëtarësim në BE, me të cilët ndan një politikë të përbashkët të jashtme dhe të sigurisë – mund të vërehet një shtrembërim i së vërtetës. Tregu rus nuk është pikërisht destinacioni më i sigurt për, siç mbrojti Levica në takimin me komunistët rusë në Moskë, “sigurimin e një tregu të sigurt për produktet vendase”. Ishte pala ruse që reagoi 4 vjet më parë, në përgjigje të pajtueshmërisë së Maqedonisë me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë të BE-së pas pushtimit ushtarak rus të Ukrainës, duke ndaluar produktet bujqësore maqedonase për shkak të një kërcënimi të lehtë fitosanitar, shkruan Vërtetmatësi.
Shkruar nga: Stojan Sinadinov
Kryetari i Partisë Levica dhe deputeti në Parlament, Dimitar Apasiev, ndau në profilin e tij në Facebook njoftimin e partisë në lidhje me takimin e delegacionit parlamentar të Partisë Levica me përfaqësuesit e Partisë Komuniste të Federatës Ruse në Dumën Shtetërore në Moskë, të shoqëruar me komentin personal: #Mitsika, le të shpëtojmë 120,000 FAMILJE BUJQËSORE MAQEDONASE nga varfëria dhe hashtagu #InteresiKombëtar?
Spin mund të dallohet si në njoftimin e Levicës në lidhje me iniciativën për heqjen e barrierave tregtare (sanksioneve) dhe kufizimeve të tjera që pengojnë tregtinë bujqësore midis Republikës së Maqedonisë dhe Federatës Ruse (RF), ashtu edhe në komentin e liderit të saj Apasiev.
[Burimi: LEVICA NË DUMËN SHTETËRORE: NISMË PËR HEQJEN E BARRIERAVE TREGTARE PËR VENDOSJEN E PRODUKTEVE BUJQËSORE MAQEDONASE NË TREGUN RUSË Statusi në Facebook i deklaratës së Apasiev/Levicës – Data: 28.10.2026]
Kundërspin: Në iniciativën e Levicës në lidhje me zhbllokimin e sanksioneve kundër Rusisë me qëllim “shpëtimin e fermerëve maqedonas” – të cilët janë shtetas të një shteti anëtar të NATO-s dhe me aspirata për anëtarësim në BE, me të cilën ndan një politikë të përbashkët të jashtme dhe të sigurisë – mund të vërehet një shtrembërim i së vërtetës, pra spin.
Duke njoftuar formatin e takimit në Moskë të delegacionit parlamentar të Levicës me përfaqësuesit e Partisë Komuniste të Federatës Ruse në Dumën Shtetërore – në të cilin morën pjesë deputetët Dmitri Georgievich Novikov dhe Kazbek Kutsukovich Taisaev nga Partia Komuniste e Federatës Ruse, dhe delegacioni i së majtës përbëhej nga anëtarët e Presidiumit të partisë, Prof. Dr. Dimitar Apasiev, M.A. Redxhep Ismail-Haktan dhe M.A. Aleksandar Simonov – deklarata thotë se dy delegacionet e larta ranë dakord të nisin iniciativa përmes grupeve të tyre parlamentare dhe komisioneve kompetente parlamentare, me qëllim nisjen e një procesi institucional për heqjen e pengesave në tregtinë dypalëshe bujqësore, dhe pala ruse shprehu gatishmëri për bashkëpunim dhe për të ndërmarrë hapa konkretë në kuadër të organeve kompetente shtetërore.
Për më tepër, deklarata e Levicës thotë se “fermerët maqedonas po paguajnë çmimin e shitjeve të humbura, lëndëve të para të shtrenjta dhe blerjes së pasigurt të të korrave”, dhe se kjo është pasojë e “tregtisë së dobësuar me Rusinë”, e cila përkeqësohet nga “dobësitë afatgjata në politikën bujqësore të qeverisë vendase, mbështetja e pabesueshme dhe varësia e fortë e prodhuesve nga blerësit dhe shitësit”. Prandaj, Levica pret që “Qeveria dhe institucionet kompetente ta mbështesin këtë iniciativë, e cila është në interes kombëtar, dhe të përfshihen në zbatimin e saj, sepse sigurimi i një shitjeje të sigurt për produktet vendase dhe kushtet për prodhim të qëndrueshëm bujqësor është një çështje me interes ekonomik dhe jetesën e mijëra familjeve tona. Kjo kërkon pjekuri institucionale, burrë shteti dhe vullnet politik për veprime konkrete në dobi të popullit”.
Angazhimet strategjike të Maqedonisë së Veriut
Politika strategjike e Maqedonisë së Veriut ndaj Federatës Ruse përcaktohet nga anëtarësimi ynë në NATO, aspirata për anëtarësim në BE në të ardhmen e parashikueshme dhe politika e kufizimit të ndikimit rus, veçanërisht pas pushtimit rus të Ukrainës në shkurt 2022. Edhe pse Maqedonia e Veriut nuk është ende anëtare e BE-së, vendi ndjek një politikë të përafrimit me Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë të Unionit si një përparësi strategjike, e cila nënkupton edhe miratimin e qëndrimeve evropiane dhe masave kufizuese (sanksioneve) ndaj Rusisë.
Mbështetja për sovranitetin dhe integritetin territorial të Ukrainës është pjesë e politikës së jashtme të Maqedonisë së Veriut, e cila ofron ndihmë ushtarake, politike dhe humanitare për Ukrainën, dhe në vitin 2025 ajo iu bashkua iniciativës ndërkombëtare për të krijuar një gjykatë të posaçme për krimin e agresionit kundër Ukrainës.
Strategjia e Sigurisë Kombëtare 2024 identifikon gjithashtu rreziqet e ndërhyrjes së huaj në proceset demokratike, dezinformimin, aktivitetet kibernetike keqdashëse, presionet politike dhe ekonomike dhe aktivitetet e shërbimeve të inteligjencës së huaj, dhe strategjia gjithashtu i merr seriozisht kërcënimet që vijnë nga Rusia. Pikat për ndërtimin e qëndrueshmërisë ndaj kërcënimeve hibride ruse përfshijnë diversifikimin e furnizimeve me energji (kryesisht gaz natyror), siç është zhvillimi i lidhjes së gazit me Greqinë dhe rritja e kapacitetit të lidhjes me Bullgarinë, të cilat janë pjesë e përpjekjeve për të zvogëluar varësinë nga një burim i vetëm (Rusia).
Në nëntor 2024, Maqedonia e Veriut dhe BE nënshkruan një partneritet sigurie dhe mbrojtjeje, i cili parashikon bashkëpunim në përballimin e kërcënimeve hibride, sigurinë kibernetike, mbështetjen për Ukrainën dhe menaxhimin e krizave. Distancimi strategjik dhe i sigurisë i Maqedonisë nga politikat e udhëheqjes ruse, veçanërisht nga agresioni rus kundër Ukrainës dhe aktivitetet që vlerësohen si kërcënim për sigurinë evropiane, nënkuptojnë mbështetje për të drejtën ndërkombëtare, sovranitetin e Ukrainës dhe kuadrin e sigurisë euroatlantike; zbatimin e sanksioneve dhe uljen e cenueshmërisë nga presionet ruse në energji dhe ekonomi; mbrojtjen e institucioneve, proceseve zgjedhore dhe publikut nga ndërhyrjet e huaja, dezinformimi dhe sulmet kibernetike; si dhe koordinimin me NATO-n, BE-në dhe partnerë të tjerë.
Të gjitha këto drejtime të listuara të politikës së jashtme dhe të sigurisë së Maqedonisë së Veriut nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht automatikisht ndërprerjen e marrëdhënieve diplomatike me Moskën. Por çfarë nënkuptojnë përpjekjet e Levicës, të udhëhequra nga anëtarët e saj që janë deputetë në Kuvendin e Maqedonisë së Veirut, në takimin me përfaqësuesit e Partisë Komuniste të Federatës Ruse në Dumën Shtetërore? Sa prej takimeve të tilla sjellin përfitimin e dëshiruar dhe sa e prishin ato politikën e jashtme dhe të sigurisë së Maqedonisë së Veriut si anëtare e NATO-s dhe aspirante për anëtarësim në BE?
Cili është profili politik i komunistëve rusë?
Paradoksalisht, por politikisht në mënyrë të paqartë, Partia Komuniste e Federatës Ruse zyrtarisht mbështet largimin e oligarkisë kapitaliste nga pushteti, ndërsa në të njëjtën kohë mbështet politikat kryesore të Presidentit rus Vladimir Putin, i cili ka qeverisur sistemin që kritikon për dekada. Partia Rusia e Bashkuar e Putinit, nga ana tjetër, nuk ka një ideologji të përcaktuar qartë dhe konsiderohet një parti e orientimit të qendrës, qendrës së djathtë apo edhe liberal-konservatorit.
Por cila është pika e tyre e përbashkët? Sipas një analize të vitit 2026 nga Instituti Gjerman për Çështje Ndërkombëtare dhe të Sigurisë (SWP), Partia Komuniste e Federatës Ruse kishte një autonomi të caktuar si parti opozitare deri në vitin 2022, por pas fillimit të pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia, ajo mbështeti pa mëdyshje luftën.
Partia Komuniste i referohet trashëgimisë së Vladimir I. Leninit, Bashkimit Sovjetik dhe modelit shoqëror sovjetik, dhe përpiqet në mënyrë programore të ndërtojë “socializmin e shekullit të 21-të” me pronësi shoqërore dominuese të burimeve kryesore të prodhimit, nacionalizimin e sektorëve strategjikë, taksimin progresiv, kontrollin e çmimeve për produktet bazë, garancitë më të larta sociale dhe arsimin dhe kujdesin shëndetësor falas… Këto pozicione programore, të paktën në letër, i lejojnë asaj të tërheqë votues të pakënaqur me pabarazinë dhe privatizimin pas rënies së BRSS-së. Partia Komuniste e Bashkimit Sovjetik kombinon retorikën socialiste me patriotizmin rus, një shtet të fortë, fuqinë ushtarake dhe rivendosjen e integrimit të hapësirës ish-sovjetike, dhe programi i saj kundërshton ndikimin gjeopolitik perëndimor dhe mbështet idenë e një rivendosjeje vullnetare të bashkimit të popujve ish-sovjetikë.
Komunistët rusë mund të kritikojnë padrejtësitë sociale, korrupsionin dhe politika të caktuara qeveritare, por për çështjet më të rëndësishme për regjimin ajo shmang përballjen e drejtpërdrejtë me Putinin. Partia Komuniste e Bashkimit Sovjetik ka një rol institucional në Dumë, por është vetëm një “vidë” në një sistem politik të dominuar nga politikat e Putinit.
Edhe para pushtimit rus të Ukrainës, Partia Komuniste e Federatës Ruse propozoi nëpërmjet deputetëve të saj njohjen e “republikave popullore” të vetëshpallura në Donetsk dhe Lugansk, gjë që kontribuoi në përshkallëzimin politik midis Moskës dhe Kievit. Lideri Gennady Zyuganov kritikon qeverinë ruse, Bankën Qendrore dhe partinë Rusia e Bashkuar, por nuk përballet drejtpërdrejt me Putinin, por e mbështet atë në politikat e tij imperialiste ndaj fqinjëve të saj (rivendosja e BRSS-së) dhe Perëndimit.
Prandaj, lind pyetja se çfarë lloj “marrëveshjesh” mund të bëjë Levica në Moskë me vëllezërit e saj ideologjikë, Partinë Komuniste të Federatës Ruse, të cilët janë mbështetës të mëdhenj të Putinit në aspektin e agresionit ushtarak kundër Ukrainës, sigurisë kombëtare dhe përballjes gjeopolitike me Perëndimin, dhe vetëm herë pas here kritikojnë politikat e tij ekonomike dhe sociale?
Mollët e grindjes
Levica paralajmëron se “kultivuesit e frutave, për të cilët tregu rus ishte një blerës i rëndësishëm, janë prekur veçanërisht. Kufizimi në vendosjen e mollëve dhe frutave të tjera të freskëta i ka detyruar prodhuesit të kërkojnë tregje alternative, të pranojnë kushte më pak të favorshme ose të drejtojnë një pjesë të të korrave në përpunim industrial”.
Por ishin kultivuesit e frutave maqedonas ata që ndjenë “sanksionet” ruse në vitin 2022. Rusia kufizoi importin e mollëve maqedonase për shkak të zbulimit të supozuar të insektit të mermertë ngjyrë kafe (Halyomorpha halys) në dërgesa. Ndalimi u fut më 1 dhjetor 2022, kështu që pasojat për kultivuesit e frutave maqedonas ishin veçanërisht të dukshme gjatë vitit 2023.
Sipas shpjegimit zyrtar, shërbimi fitosanitar rus njoftoi se dëmtuesi u zbulua në dy dërgesa me mollë maqedonase, dhe më pas kufizoi përkohësisht importin e produkteve bimore që mund të strehonin dëmtuesin. Ministria maqedonase e Bujqësisë konfirmoi se insekti nuk është në listën maqedonase të dëmtuesve të karantinës dhe se është i përhapur në Evropë dhe rajon.
Eksportuesit pretenduan se Rusia reagoi tepër me një ndalim që mbulonte edhe produkte të tjera bimore. Sipas ambasadorit të atëhershëm të BE-së, David Geer, Rusia dëshiron të tregojë ndikim me masa të tilla sepse Maqedonia e Veriut mbështeti sanksionet perëndimore kundër Rusisë pas pushtimit të Ukrainës dhe dëboi diplomatët rusë.
Me presionin ekonomik nga Rusia, pasojat për fermerët maqedonas ishin të konsiderueshme sepse rreth 15,000-20,000 ton mollë shiteshin në Rusi çdo vit, ose afërsisht gjysma e eksportit total të këtij fruti, dhe tregjet alternative vështirë se mund të kompensonin shpejt shitjet e humbura.
Megjithatë, lidhjet ekonomike midis Maqedonisë së Veriut dhe Rusisë nuk janë ndërprerë, dhe ato janë veçanërisht të gjalla në sektorin e energjisë. Është interesante se Maqedonia e Veriut importon dukshëm më shumë nga Rusia sesa eksporton atje, dhe gazi natyror rus mbetet një artikull i rëndësishëm në shkëmbimin ekonomik. Shprehur në shifra, importet nga Rusia në Maqedoninë e Veriut janë afër 90 milionë dollarë amerikanë, dhe eksportet maqedonase në Rusi vlejnë 73 milionë dollarë amerikanë. Këto shifra janë dukshëm më të ulëta krahasuar me vitin 2022 dhe fillimin e pushtimit rus të Ukrainës: më parë, tregtia midis dy vendeve arriti në 470 milionë euro.
Tregu rus nuk është pikërisht destinacioni më i sigurt – as nuk është në interesin kombëtar, siç apelon hashtagu nga postimi i Apasiev – për “sigurimin e një tregu të sigurt për produktet vendase”, siç mbështeti Levica në takimin me komunistët rusë në Moskë. Ishte pala ruse që reagoi 4 vjet më parë, në përgjigje të përafrimit të Maqedonisë me politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë të BE-së pas pushtimit ushtarak rus të Ukrainës, duke ndaluar produktet bujqësore maqedonase për shkak të një kërcënimi të lehtë fitosanitar