Ndryshimet e propozuara në Ligjin për mjedisin nuk janë në drejtim të përmbushjes së objektivave të Direktivës 2011/92/BE, por paraqesin ndryshime të pjesshme të neneve, të cilat nuk mund të kontribuojnë në zbatimin e duhur dhe efektiv të ligjit ekzistues për mjedisin dhe legjislacionit evropian, reaguan nga organizata qytetare Eko Svest, transmeton Portalb.mk.
Teksti i propozuar i ligjit, i cili sot do të jetë para deputetëve në Kuvend, sipas ekologëve, nëse kalon leximin e parë në këtë formë, pa dyshim do të krijojë një boshllëk ligjor për interpretim, duke pasur parasysh se hiqen pjesë thelbësore, si për shembull menaxhimi i zonave të kontaminuara, ndryshimi i kuptimit të terminologjisë nga dispozitat e përgjithshme, përcaktimi i afatit për dorëzimin e elaborateve për mbrojtjen e mjedisit, zbatimi i Vlerësimit të Ndikimit në Mjedis (VNM) dhe të tjera.
Nga organizata thonë se ndryshimet dhe plotësimet e propozuara i referohen drejtpërdrejt dispozitave të Ligjit për mbrojtjen e natyrës, ndërsa tashmë është në procedurë miratimi i një ligji të ri për natyrën, i publikuar në ENER, me çka ekziston mundësia që dispozitat e këtyre dy ligjeve të mos jenë në përputhje.
“U bëjmë thirrje deputetëve dhe Kuvendit të Republikës së Maqedonisë së Veriut që t’i marrin parasysh komentet tona, me qëllim që të parandalohet krijimi i mundësisë për një praktikë që do të shkaktonte ndikim negativ mbi mjedisin”, thonë nga Eko Svest.
Nga iniciativa Qyteti i Gjelbër Human thonë se, nën pretekstin e thjeshtimit, Ministria e Mjedisit dhe Qeveria propozojnë fshirjen e mekanizmave kryesorë për identifikimin, menaxhimin dhe rehabilitimin e zonave të kontaminuara, duke dobësuar në mënyrë thelbësore mbrojtjen nga trashëgimia toksike industriale dhe minerare.
Në të njëjtën kohë, propozohet të lejohen rikonstruksionet e industrisë së rëndë dhe ndotëse në një distancë më të vogël se pesë kilometra nga zonat e banuara dhe zonat e mbrojtura, ndalesë që ka ekzistuar prej vitesh.
Gjithashtu, hiqet detyrimi për regjistrimin e detyrueshëm të debateve publike, dobësohen garancitë për qasjen elektronike në dokumentacion, ndërsa mendimet e detyrueshme institucionale për sigurinë industriale zëvendësohen me një komision të zgjedhur nga ministri.
Me ndryshimet janë fshirë edhe nenet 28-a, 28-b, 28-v dhe 28-g të Ligjit aktual për mjedisin, të cilat kanë të bëjnë me identifikimin, menaxhimin dhe rehabilitimin e zonave të kontaminuara. Me eliminimin e këtyre neneve, dobësohet ndjeshëm baza ligjore për trajtimin e zonave shumë të ndotura, për të cilat ekologët tashmë kanë dorëzuar komentet e tyre.
“Plani për menaxhimin e zonave të kontaminuara nga neni 28-b prej vitesh pengonte që toka e kontaminuar të mund të shitej ose të jepej me koncesion. Tani do të jetë e mundur që dikush t’ju shesë tokë të ndotur dhe ju të mos keni asnjë informacion për këtë. Me fshirjen e nenit 28-v hiqet mekanizmi për koordinim ndërmjet institucioneve, komunës dhe institucioneve shkencore për të vepruar me zonat e kontaminuara shtetërore. Më tej, rikonstruksioni i industrisë së rëndë dhe ndotëse prej vitesh ishte i ndaluar në një distancë më të vogël se pesë kilometra nga zonat e banuara ose zonat natyrore të mbrojtura. Me ndryshimet e propozuara, të gjitha instalimet industriale të mbyllura prej kohësh, për shembull në Shkup, do të mund të vazhdojnë të punojnë dhe të helmojnë edhe më tej shkupjanët, ndërsa edhe ato ekzistuese do të mund ta zgjerojnë prodhimin. Në vend që të shkohet drejt largimit të plotë të industrisë ndotëse nga zonat e banuara, me këto ndryshime bëhet një hap katastrofik prapa”, thonë nga Qyteti i Gjelbër Human.
Ata theksojnë se hiqet detyrimi që në procesverbalin e debateve publike të përfshihen konkluzionet dhe të bashkëngjiten shënimet stenografike, si dhe regjistrimi audio ose video i debatit, të cilat është e detyrueshme të publikohen në internet.
Gjithashtu, hiqet detyrimi që i gjithë dokumentacioni për funksionimin e një kapaciteti ose projekti ndotës të jetë i qasshëm në mënyrë elektronike. Kjo ndodh pavarësisht se edhe me detyrimin e deritanishëm kishte keqpërdorime, informacionet publikoheshin me vonesë ose vendoseshin në vende ku nuk mund të gjendeshin lehtë.
Sipas tyre, me ndryshimin e propozuar, dokumentacioni mund të bëhet edhe plotësisht i paarritshëm për publikun, gjë që është në kundërshtim të plotë me parimet për qasje të papenguar në informacionet që lidhen me mjedisin.
Ndryshimet parashikojnë edhe që, nëse organet kompetente nuk dorëzojnë mendim brenda afatit të përcaktuar, do të konsiderohet se nuk kanë vërejtje.