Investimet në burimet e ripërtëritshme të energjisë nuk duhet të bëhen në dëm të natyrës, paralajmërojnë organizatat ekologjike, të cilat apelojnë që me ndryshimet në Ligjin për Mbrojtjen e Natyrës legjislacioni kombëtar të harmonizohet me standardet evropiane dhe të vendosen me kohë mekanizmat që do të mundësojnë zhvillimin e qëndrueshëm të burimeve të ripërtëritshme të energjisë, transmeton Portalb.mk.
Ato kërkojnë që Ministria e Energjetikës dhe Ministria e Mjedisit Jetësor të mbështesin së bashku përfshirjen e Direktivave për habitatet dhe shpendët, si dhe të Direktivës kornizë për ujërat në kornizën ligjore të Komunitetit të Energjisë, të sigurojnë transpozimin e tyre të plotë dhe në kohë në legjislacionin kombëtar dhe të përfshijnë procedurat përkatëse për vlerësimin e ndikimit mbi natyrën dhe ujërat gjatë planifikimit dhe miratimit të projekteve energjetike.
“Maqedonia e Veriut ka mundësinë të shmangë gabimet që i kemi parë në të kaluarën – konfliktet rreth hidrocentraleve të vegjël, procedurat e gjata gjyqësore, kundërshtimin e komuniteteve lokale dhe pasigurinë për investitorët. Këto përvoja treguan se mbrojtja e pamjaftueshme e natyrës nuk e përshpejton zhvillimin, por e ngadalëson atë. Aktualisht, Komisioni Evropian propozon që Direktivat për habitatet dhe shpendët, si dhe Direktiva kornizë për ujërat, të bëhen pjesë e kornizës ligjore të Komunitetit të Energjisë. Ky propozim nuk paraqet barrë të re për vendet, por një vazhdim logjik të obligimeve tashmë të marra dhe një mundësi për vendosjen e procedurave të qarta që do të sjellin siguri juridike dhe parashikueshmëri”, thonë nga “Eko Svest”.
Ata theksojnë se Maqedonia e Veriut ndodhet në një moment kyç të transformimit të saj energjetik dhe se investimet e përshpejtuara në burimet e ripërtëritshme të energjisë përbëjnë një hap të domosdoshëm drejt uljes së emetimeve të gazrave serrë, rritjes së pavarësisë energjetike dhe përmbushjes së obligimeve ndërkombëtare. Megjithatë, sipas tyre, një tranzicion i suksesshëm energjetik nuk është zgjedhje mes burimeve të ripërtëritshme dhe mbrojtjes së natyrës, por bazohet në rregulla të qarta që mundësojnë arritjen e të dyja këtyre qëllimeve njëkohësisht.
Investimet në sektorin energjetik mund të kenë ndikime serioze mbi habitatet natyrore, florën dhe faunën. Edhe pse energjia diellore dhe ajo e erës kanë përparësi të shumta mjedisore në krahasim me lëndët djegëse fosile, hidroenergjia dhe biomasa, edhe këto instalime mund të shkaktojnë dëme kur ndërtohen në zona të ndjeshme, për shkak të ndikimeve të forta kumulative që burojnë nga natyra e tyre e decentralizuar. Me rritjen e decentralizimit të sektorit energjetik, nuk është e qëndrueshme që fillimisht të ndërtohen objektet dhe vetëm më pas të vendosen mekanizmat për mbrojtjen e mjedisit.
“Apelojmë që të përshpejtohet krijimi dhe mbrojtja ligjore e rrjetit Emerald si bazë për rrjetin e ardhshëm Natura 2000, të zhvillohet planifikim strategjik hapësinor që do t’i orientojë investimet në burimet e ripërtëritshme drejt zonave të degraduara, industriale dhe sipërfaqeve tashmë të ndryshuara, në vend të zonave me vlera të larta natyrore, si dhe të sigurohen procedura transparente dhe pjesëmarrje e mirëfilltë e publikut në marrjen e të gjitha vendimeve strategjike. Rregullat e qarta nuk janë pengesë për investimet. Ato janë parakusht për suksesin e tyre. Ulin rreziqet për investitorët, shkurtojnë procedurat, zvogëlojnë kontestet gjyqësore, rrisin besimin e publikut dhe mundësojnë që tranzicioni energjetik të jetë vërtet i drejtë dhe i qëndrueshëm. Maqedonia e Veriut nuk ka nevojë të zgjedhë mes energjisë dhe natyrës. Ajo ka nevojë për politika që i mbrojnë të dyja”, thonë nga “Eko Svest”.