Rileximi i Don Kishotit: Idealisti dhe materialisti

Salajdin Salihu

Salajdin Salihu

Don Kishoti deshi që ta ndryshonte botën. “O botë, o prapësi, o dreq”, klithte Shekspiri. Ndryshimin donte ta bënte sipas mënyrës së tij. Në fakt, ai e kishte humbur botën e jashtme dhe jetonte në botën prej ëndrre, ngjashëm sikurse njeriu i sotëm, që më shumë jeton në botën virtuale se sa në botën reale. Ndryshe nga Don Kishoti, që donte ta ndryshonte botën, njeriu modern nuk e ka fisnikërinë e kalorësit të arratisur.

I fismi Don Kishot angazhohej për një botë më të mirë dhe më të fisme. Ai synonte ta korrigjonte padrejtësinë. Pasi bota e jashtme i ngatërrohej me botën e brendshme dhe pasi kishte zgjedhur metoda të vonuara për ta realizuar misionin e tij fisnik, ai dukej qesharak. Bota e jashtme përherë i ka tallur idealistët. Bota pragmatike, materialiste, sipërfaqësore, nuk ka dashur t’ia dijë për vlerat e fisme. Njeriu priret nga ekzistencialja dhe janë të paktët ata që u intereson esencialja. Në botë, thotë Marina Cvetajeva, ka numër të kufizuar shpirtrash dhe numër të pakufizuar trupash.

A i duhet botës Don Kishoti?

Përgjigja është pohuese: botës i duhet shpirti aventurier, i duhet pasioni, i duhet çmenduria, sepse pa këtë shpirt nuk arrin dot te zbulimi, te ndryshimi i botës. Vetëm Don Kishoti brenda nesh na shtyn drejt aventurës, na mundëson të punojmë me vite për të arritur diku, pa menduar se mundi mund të na shkojë huq.

Botës i duhet dhe Sanço Panço, sepse i duhet arsyeja, pragmatikja, racionalja, utilitarja.

Don Kishoti dhe Sanço Panço e plotësojnë njëri – tjetrin edhe pse janë të ndryshëm.

Don Kishoti tenton ta ringjallë botën kalorësiake, e cila është shpallur e vdekur. Ai dëshiron ta rikthejë fisnikërinë, por kjo kohë ka përfunduar. Ai i beson ëndrrës së tij. Duke e ndjekur ëndrrën ai shtegton si idealist nëpër botën e makuterisë dhe nuk arrin ta kuptojë se bota e librave që ka lexuar dallon nga bota e vërtetë.

Sanço Panço është tipi i kundërt i Don Kishotit. Edhe pamja e tij dallon nga e padronit me origjinë fisnike. Sanço i bindet autoritetit, për dallim nga Don Kishoti që beson se është autoritet moral. Don Kishoti është idealisti, Sanço është materialisti. Don Kishoti është i sinqertë, Sançoja është dredhak. Don Kishoti është pasioni, Sançoja është arsyeja. Don Kishoti nuk e njeh censurën e moralit, Sançoja i nënshtrohet kësaj censure. Don Kishoti është njeriu dinjitoz dhe i panënshtruar, Sançoja është edhe servil. Don Kishoti e thotë atë që ja dikton zemra, Sançoja e thotë atë që dëshiron ta dëgjojë padroni. Don Kishoti rrezikon, Sançoja bën të kundërtën, pra u përshtatet rrethanave. Don Kishotit i intereson interesi i përgjithshëm, Sanço Pançoja merakoset për interesin personal. Don Kishoti është asketi, altruisti, i vetëflijuari, kurse Sançoja është njeriu që dëshiron t’i shijojë kënaqësitë e jetës.

Don Kishoti dhe Sanço Panço jemi ne. Kemi pasionin dhe arsyen. Njeriu është i plotë vetëm nëse e ka brenda Don Kishotin dhe Sanço Pançon. Në botën tonë Don Kishotin e kanë shpallur të vdekur. Jeton vetëm Sanço Pançoja. Botës sonë i ka humbur baraspesha. Idealizmi sot e ka humbur betejën me materializmin. Bota jonë është botë e konsumit, e zhurmës, e fasadës.

Si brez i ngjajmë kalorësit të arratisur, që ende nuk është kthjelluar. Vazhdojmë të jetojmë me ëndrrën për botën tjetër, që nuk shihet askund…

Shkrimi është shkruar enkas për Portalb.mk. Të drejtat e publikimit i kanë vetëm ©Portalb.mk dhe autori, sipas marrëveshjes mes tyre.

One thought on “Rileximi i Don Kishotit: Idealisti dhe materialisti

  1. Ende ka shprese.Megjithese i kufizuar numri i shpirtrave shkrimi juaj e verteton kete. Ju keni shpirt te bukur.
    me respekt
    hhasanaj

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Të nderuar komentues! Duke mos dashur të cenojmë opinionet tuaja, lutemi që ato të mos përmbajnë gjuhë të urrejtjes, fyerje dhe ofendime personale dhe të jenë në lidhje me shkrimin, apo temën për të cilën komentohet. Në të kundërtën, nuk do të publikohen. Ju falenderojmë që na ndiqni dhe ju ftojmë të vazhdoni të jeni pjesë e Portalb.mk

*

VERZIONI DESKTOP