VESHALLË, MOS E JEP LUMIN!

Xhabir Ahmeti

Xhabir Ahmeti

Veshallasit e kanë të lindur vendosmërinë, ata kur e thonë fjalën, e mbajnë, kur thonë po – po bëhet, kur thonë jo, dihet se s’bëhet ajo punë asnjëherë.

Ata janë si lisat shekullorë të lidhur me tokën e vet. Kudo që të shkojnë e mbajnë me vete ndonjë thërrmijë dheu nga fshati i tyre, e marrin pamëninë e bukur të fshatit dhe e vendosin brenda kornizës së bukur të kujtesës, fotografitë e prindërve dhe gjithsesi edhe këngët e moçme dhe gurgullimën e lumit, që në të vërtetë është ninula e tyre më e bukur me të cilën kanë fjetur si fëmijë dhe me të janë rritur. Sepse nga këto elemente janë  mbrujtur vlerat morale të tyre.

Derisa nga këngët për trimat e kanë mësuar virtytin e burrërisë, nga gurgullima e lumit i kanë mësuar notat lirike, të cilat i kanë vendosur në shumë pentagrame ku janë përjetësuar këngët e buta lirike për dashuritë e para, për takimet rinore të tyre me vashat. Ky është lumë i bekuar, është sinonim i jetës së Veshallës e që lidhet pikërisht me lëvizjen e hapit të parë të zanafillës së Eliades.

Pra, lumi dhe Veshalla janë moshatarë që nga koha zero.

Vetëm ky lumë është dëshmitar pse ditët e javës quhen e hënë, e martë, e mërkurë, e ejte, e premte, e shtunë dhe e diell. Vetëm ky lumë është dëshmitar dhe e di se në këtë fshat janë bërë dasmat ditën e ejte, jo në ditë të tjera dhe pse themi e hënë, e martë, e mërkurë etj. Pra, pse ditët e javës e kanë një nyje përpara e pse s’mund të quhen vetëm thjesht hanë, martë, mërkurë ose ejte. Në gurgullimën e lumit ka mbetur i fshehtë emri i së premtes. Vala e këtij lumi i ka marrë me vete mijëra e mijëra këngë, përrallat e mitet më të bukura, emrat e hyjnive të gjyshërve e stërgjyshërve, të cilët e kanë lënë amanetin e tyre që të ruhet themeli e pullazi dhe oxhaku i kullave të fshatit, por  rrjedha e tij ka qenë njësoj si  jeta në Veshallë e cila ka ecur si rrjedh lumi.përjetshëm.

Dhe, lumi ka qenë roja e Veshallës.

Talentet e reja që dalin e do të dalin nga ky fshat e nga fshatrat tjera do ta kërkojnë në thellësitë e gjuhës së zjarrtë mos ndoshta emri i fshatit lidhet me fjalën shqipe vesë. Ku ta dish dhe mund të lidhet ngase këtë fshat Aurora vazhdon ta lajë me vesë të parin në tërë hapësirën e Pellgut, më vonë të quajtur Pollog, ku ta dish, ndoshta atje do të dalë nga dheu amaneti i të parëve që të thuhet e vërteta për ne. Do ta kërkojë këtë brezi që vjen. Do ta kërkojë edhe më shumë dhe do t’i vjelë emrat e luleve e të bimëve, të kandrrave, mikrotoponimet, emrat e veglave, të enëve të gjellërave, fjalët e shprehjet e rralla që të kompletohet pamënia e papërshkrueshme e këtij fshati ku jeta ecën krah për krah me Lumin e Vardishës. Do të bëhen hulumtime edhe për këtë lumë, do të bëhen.

Meqë buzorja B dhe buzore-dhëmborja V përzihen te fjalët që vijnë nga latinishtja ose më saktë nga lashtësia, duken do shenja që emrin e lumit mund ta lidhin me gjuhën tonë. Krahaso emrin biblik Barbara që në kishën dhe hapësirën ortodokse del si Varvara. Kështu fshati Varvarë (dikur i banuar me shqiptarë të krishterë) vjen nga një Barbarë. Nuk e di Vardisha a është toponim sllav apo vjen nga lashtësia parasllave e që mund të ketë qenë fjalë me nistoren B dhe me prapashtesën ËZ. Kështu mund të ketë në këtë Vardishë ndonjë gjurmë të ndajfoljes Bardh. Mund të ketë qenë emri i tij Bardhëz.  Mundet.

Le t’ua lëmë këto hulumtuesve që po vijnë.

Do t’i gjejnë këto të fshehta në tokën e Veshallës, do t’i gjejnë në dokumentet dhe librat që presin nëpër raftet e arkivave dhe bibliotekave të qyteteve të rëndësishme anë e kënd vendeve mesdhetare, do t’i gjejnë edhe në labirintet e çuditshme të gjuhës shqipe.

Dikund do të jetë shkruar emri i vërtetë i lumit dhe i Veshallës. Do të jetë shkruar lashtësia e simbiozës së tyre.

Prandaj mos ta prekim lumin.

Çuditërisht e gjithë kjo punë, të gjitha ëndrrat tona të bukura varen prej lumit. Po mbeti lumi – mbetet edhe Veshalla. Veshalla pa lumë nuk është Veshallë.

Kujt i duhet ta rrënojë një bukuri kaq të madhe, një simbiozë magjike midis fshatit dhe lumit? Po e thanë lumin, do të shfytyrohet Veshalla. Ky do të jetë dëm jo vetëm për Veshallën.

Prandaj,  Veshallë mos e jep lumin!

Pushtuesit kanë bërë gjithmonë presione atje. E kanë lënduar gjuhën tonë, duke e penguar komunikimin publik, kanë prekur, kanë përshtatur dhe kanë ndërruar toponime e çka s’kanë bërë, mirëpo melodinë e këtij lumi dhe jetën e banorëve të këtushëm nuk kanë mundur dot.

Mos i lejo Veshallë!

Shkrimi është shkruar enkas për Portalb.mk. Të drejtat e publikimit i kanë vetëm ©Portalb.mk dhe autori, sipas marrëveshjes mes tyre.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Të nderuar komentues! Duke mos dashur të cenojmë opinionet tuaja, lutemi që ato të mos përmbajnë gjuhë të urrejtjes, fyerje dhe ofendime personale dhe të jenë në lidhje me shkrimin, apo temën për të cilën komentohet. Në të kundërtën, nuk do të publikohen. Ju falenderojmë që na ndiqni dhe ju ftojmë të vazhdoni të jeni pjesë e Portalb.mk

*

VERZIONI DESKTOP