Kur je i vogël, bëhu inteligjent

Florim Esati

Zhvillimi ekonomik i një  vendi është  proces jashtëzakonisht i ndërlikuar dhe multidimensional i cili është  i kushtëzuar nga ndikimi i njëkohëshëm dhe paralel i shumë  faktorëve të  natyrës ekonomike dhe joekonomike.  Tregues tjetër më  sintetik i aktivitetit ekonomik të  një  vendi është  Prodhimi Bruto i Brendshë m (GDP) dhe është  domëthënëse të  ketë  tendenca rritje në  afat të  gjatë  kohor.

Por, si janë  tendencat e Maqedonisë  në  funksionë  të  rritjes së  zhvillimit të  vendit?! Realisht, Maqedonia nuk e ka sistemin bankar të  Zvicrës, vajin e Norvegjisë , kapacitetin intelektual të  Japonisë , resurset natyrore te Kuvajtit dhe si rrjedhojë  nuk  mund të  ngjallim “optimizëm fiktiv

Bota njeh shumë  shtete të  vogëla, që  në  aspekt të  zhvillimit ekonomik kanë  dhënë  rezulatet spektakolare dhe kanë  dëshmuar se sindroma e shtetit të  vogël tejkalohet me sukses. Gjykoj se forma më  e favorshme aktualisht në  Maqedoni  për të  “lëvizur dhëmbë zorin (e ndryshkur) ekonomike“ është  thithja e investime te huaja.  Efektet nga investimet e huaja do të  jenë  të  theksuara, por të  të  vecanta janë : në  fuqinë  punëtore, duke shtuar më  shumë  mundësi punësimi dhe paga më  të  larta, me disponibilitetin e burimeve financiare dhe në  flukset investuese,  mbi konsumatorët në  formën e cmimeve më  të  ulëta, mbi qeverinë  në  të  ardhura më  të  larta nga taksat.

Por, objektivi parësor i cdo investitori ë shtë  maksimizimi i profitit dhe efektet më  të  mëdha nga rikthimi i investimit. Parakushti esencial për thithje të  investimeve është  një  klimë  e favroshme dhe funksionalë  në  kontekts të  stabilitetin makroekonomik, stabilitetit politik, normavë  të  interesit, sigurimit të  pronës. Banka Qendrore si autoriteti monetar zyrtar i një  vendi, duhet të  përdor insrumentat e politikës monetare në  arritjen e objektivit për stabilitet të  cmimeve dhe uljen e normës së  interesit. Gjithsesi të  ketë  të  sinkronizim adekuad mes politikes fiskale dhe asaj monetare. Kurse Qeveria, gjithsesi të  implikojë   në  sigurinë  gjenerale.

Në  instancë  të  fundit forcën politike, e cakton forca ekonomike. Prandaj, një  ekonomi e fortë  dtth edhe impakt në  aspekt politik.

Një  fjalë  thotë  “Kur nuk e di cka të  bësh, shiko se cka bëjnë  të  tjerët“ edhe Maqedonia si nje shtet post-komunist, patjetër duhet të  implementojë  politika që  cojnë  drejt një  demokratizimi struktural dhe definitivsht të  kemi një  ekonomi funksionale të  tregut.

Mbaj qëndrim se nga krijimi i kushteve optimale dhe thithja e investimeve do të  jep indikacione në  indikatorët makreoenomik, me cka rrjedhimisht do kemi rritja të  standardit të  jetesës, kur dihet se standardi i jetës është  i lidhur ngusht me kualitetin e jetës.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Të nderuar komentues! Duke mos dashur të cenojmë opinionet tuaja, lutemi që ato të mos përmbajnë gjuhë të urrejtjes, fyerje dhe ofendime personale dhe të jenë në lidhje me shkrimin, apo temën për të cilën komentohet. Në të kundërtën, nuk do të publikohen. Ju falenderojmë që na ndiqni dhe ju ftojmë të vazhdoni të jeni pjesë e Portalb.mk

*

VERZIONI DESKTOP