Shkaqet e problemeve me frymëmarrjen dhe kur duhet t’i drejtohemi mjekut

Ndjesia e mosmarrjes frymë lirisht është ndjesia më e frikshme që mund të përjetojmë. E njohur nga mjekësia si dispnea – shpeshherë përshkruhet si shtrëngimi intensiv në gjoks apo si ndjesia e mbytjes.

Ushtrime të stërmunduara, temperaturat ekstreme, obeziteti dhe lartësitë e larta, të gjitha këto shkaktojnë probleme me frymëmarrjen tek një person i shëndetshëm. Për çdo arsye tjetër, mungesa me ajër është një shenjë e një problemi mjekësor.

Nëse keni gulçime të pashpjegueshme, sidomos nëse gjenja përkeqësohet krejt papritur, duhet të vizitoheni nga një mjek sa më shpejt të jetë e mundur.

Shkaqet

Rastet më të dëgjuara të gulçimit (mosmarrjes frymë lirisht) janë për arsye të një gjendje shëndetësore të zemrës apo mushkërisë. Zemra dhe mushkëritë janë të përfshira në transportimin e oksigjenit në inde dhe largimin e dyoksidit të karbonit dhe problemeve të këtyre proceseve që ndikojnë në frymëmarrje.

Gulçimet (vështirësi në frymëmarrje) që vjen papritur (e quajtur akute) ka një numër të kufizuar shkaqesh, ku përfshihen:

  • Astma
  • Helmimi nga monoksidi i karbonit
  • Tamponadë kardiake (grumbullon lëngje të tepërta rreth zemrës)
  • Ataku në zemër
  • Infarkt
  • Presioni i ulët i gjakut
  • Pneumoni
  • Pneumotoraks
  • Emboli pulmonare (mpiksja e gjakut në arteriet e mushkërisë)
  • Humbje të gjakut në mënyrë të papritur
  • Pengesa e rrugëve të frymëmarrjeve të sipërme (bllokim të kalimit të frymëmarrjes)

Nëse gulçimet zgjasin prej shumë javësh apo më shumë (kronike), gjendja është për shkak të:

  • Astma
  • Sëmundja pulmonare obstruktive kronike
  • Mosfunksionim i zemrës
  • Sëmundja intersticionale e mushkërive
  • Obeziteti

Ka gjendje shëndetësore të tjera të cilat vështirësojnë frymëmarrjen. Këtu përfshijmë:

Probleme me mushkëritë

  • Kanceri i mushkërisë
  • Pleuriti (inflamacioni i membranës që mbulon mushkëritë).
  • Edema pulmonare (lëngje të tepërta në mushkëri)
  • Fibroza pulmonare
  • Hipertensioni pulmonar
  • Sarkodoza (mbledhja e qelizave inflamatore në trup)
  • Tuberkulozi

Probleme me zemrën

  • Kardiomiopatia (problemi me muskulin e zemrës)
  • Aritmi të zemrës (probleme me ritmin e zemrës)
  • Infarkt
  • Perikarditi (inflamacion i indeve rreth zemrës)

Probleme të tjera shëndetësore

  • Anemia
  • Mbytja
  • Çrregullime të ankthit
  • Sindroma e Gulian-Bare

Kur duhet të paraqiteni tek mjeku

Kërkoni ndihmë mjekësore nëse përjetoni gulçime (mosmarrje frymë lirisht) pa pritur dhe ndikon në aftësinë e jetesës, sidomos nëse shoqërohet me dhimbje në kraharor, marramendje apo të vjella, pasi këto mund të jenë shenja të atakut kardiak ose emboli pulmonare.

Lini një vizitë me mjekun nëse:

  • Keni ënjtje të këmbëve dhe nyjeve
  • Keni vështirësi në frymëmarrje kur jeni shtrirë
  • Keni temperaturë të lartë, ethe dhe kollë
  • Frymëmarrje fishkëllyese
  • Apo përkeqësim të gjendjes

Për të parandaluar përkeqësimin e gulçimit kini parasysh:

  • Lini duhanin. Sapo të lini pirjen e duhanit, rrezikshmëria nga sëmundjet e zemrës, mushkërisë dhe nga kanceri fillojnë të ulen, ndonëse keni vite që i keni konsumuar.
  • Shmangni ambientet e ndotura. Mundohuni të shmangni toksinat mjedisore dhe alergjenët.
  • Bini nga pesha nëse jeni mbipeshë
  • Kujdesuni për veten. Nëse vuani nga ndonjë sëmundje, mbajeni nën kontroll
  • Përgatisni një plan veprimi. Konsultohuni me mjekun për masat që duhet të merrni nëse do të keni përkeqësim të simptomave.
  • Kontrolloni vazhdimisht pajisjet. Nëse jeni me maskë oksigjeni, sigurohuni që pajisja të punojë siç duhet.

Burimi: Mayo Clinic / Shendeti.com.al 

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Të nderuar komentues! Duke mos dashur të cenojmë opinionet tuaja, lutemi që ato të mos përmbajnë gjuhë të urrejtjes, fyerje dhe ofendime personale dhe të jenë në lidhje me shkrimin, apo temën për të cilën komentohet. Në të kundërtën, nuk do të publikohen. Ju falenderojmë që na ndiqni dhe ju ftojmë të vazhdoni të jeni pjesë e Portalb.mk

*

VERZIONI DESKTOP