GJUHA SHQIPE NË KINË

Fatmir Sulejmani

Fatmir Sulejmani

Tradita e studimit të Gjuhës shqipe në Kinë është relativisht e gjatë. Ajo zë fill në kohën kur shteti shqiptar dhe ai kinez lidhën miqësinë që zgjati pothuajse 20 vite (1960-1978).

Gjatë viteve të raporteve të mira ndërmjet dy shteteve, Kina e madhe e ndihmoi shtetin shqiptar dhe pati ndikim në shumë fusha të jetës, që nga ekonomia dhe ushtria e gjer te kultura. Asokohe, studentë dhe kuadro shqiptare u shkolluan dhe specializuan në Kinë, kurse Shqipëria gjithashtu u mbush me ekspertë kinezë të fushave të ndryshme. Nuk munguan as kinezët e rinj që erdhën në Tiranë për të studiuar Gjuhën dhe letërsinë shqipe. Më pas, kjo rezultoi me hapjen e Katedrës së Gjuhës shqipe në Universitetin e Gjuhëve të Huaja në Pekin, që, pas një ndërprerjeje dy dekadëshe, rifilloi punën në vitet e nëntëdhjeta.

Sot në këtë katedër ligjërojnë profesorë dhe albanologë të shquar kinezë, të ndihmuar kohë pas kohe prej kuadrosh të shquar shqiptarë, si akademik Shaban Sinani e ndonjë tjetër, të cilët ndihmojnë edhe mentorimin e temave të doktoraturës.

E veçanta e kësaj katedre është se të gjithë studentët kinezë, që nga fillimi i studimeve, zgjedhin si emra të dytë nga një emër të bukur shqip. Këtë traditë interesante ata e trashëgojnë nga mësimdhënëset/it e tyre (Gjina, Mimoza, Shqiponja…) për t’u lidhur sa më ngusht me kombin dhe gjuhën kulturën e të cilit e studiojnë.

Meritë të veçantë për ngjalljen e interesimit dhe ngritjen e cilësisë së studimeve të Gjuhës shqipe në Kinë ka profesoresha Ke Jing (me emrin shqip Gjina), që ka drejtuar vite me radhë katedrën e Albanologjikut në Universitetin e Studimeve Ndërkombëtare në Pekin.

Përndryshe, Gjina është studiuese, albanologe dhe ballkanologe e mirënjohur, që, në vitet e tetëdhjeta ka kryer studimet në Universitetin e Prishtinës. Më pas ajo ka frekuentuar shpesh dy kryeqendrat shqiptare dhe ka thelluar dijet mbi gjuhën, letërsinë dhe kulturën tonë përgjithësisht.

Gjina ka mbrojtur në SHBA disertacionin e doktoraturës me studimin monografik “Katër të tjerë në veprën e Kadaresë”, në të cilin ka hedhur teza interesante mbi identitetin historik dhe kulturor të shqiptarëve, të parë nëpërmjet veprës së shkrtimtarit më të njohur shqiptar Ismail Kadaresë.

Aktualisht ajo është drejtoreshë e Zyrës për Marrëdhënie me Jashtë në Universitetin e Bejingut, ku ka inkurajuar studimet albanologjike me nismën Shqip plus, duke i dhënë shqipes statusin e çelësit për gjuhët tjera ballkanike.

Nën përkujdesin e profesoreshës Gjina ka nisur dhe përkthimi në kinezisht i veprave të autorëve të shquar shqiptarë… Meritë e saj është dhe përgatitja dhe botimi i veprës shumë domethënëse për imazhin e kulturës sonë – Fjalori Shqip – Kinezisht dhe Kinezish – Shqip, me mbi 40.000 fjalë.

Para pak ditësh, albanologja Gjina, në shoqëri të dy akademikëve dhe studiuesve shqiptarë – Floresha Dados dhe Shaban Sinanit, vizitoi Katedrën e Gjuhës dhe letërsisë shqipe në Universitetin e Tetovës, ku, përpara stafit mësimdhënës dhe studentëve, mbajti ligjëratën “Strudimet albanologjike në Kinë”. Një ditë më pas, ajo mbajti një ligjëratë edhe në Katedrën e Gjuhës shqipe të Universitetit Kirili dhe Metodi në Shkup, me temën: “Identiteti shqiptar përballë Tjetrit në veprën e Kadaresë”.

Vlen të theksohet se ligjëratat e saj të mbajtura në Tiranë, Prishtinë, Tetovë, Shkup…, kanë zgjuar interesim të veçantë në qarqet akademike, duke ndikuar në avancimin e studimeve letrare shqiptare.

Shkrimi është shkruar enkas për Portalb.mk. Të drejtat e publikimit i kanë vetëm ©Portalb.mk dhe autori, sipas marrëveshjes mes tyre.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Të nderuar komentues! Duke mos dashur të cenojmë opinionet tuaja, lutemi që ato të mos përmbajnë gjuhë të urrejtjes, fyerje dhe ofendime personale dhe të jenë në lidhje me shkrimin, apo temën për të cilën komentohet. Në të kundërtën, nuk do të publikohen. Ju falenderojmë që na ndiqni dhe ju ftojmë të vazhdoni të jeni pjesë e Portalb.mk

*

VERZIONI DESKTOP