Shqipja nga këndi i Sami Frashërit

Fatmir Sulejmani

Fatmir Sulejmani

Shqipja, thoshte Sami Frashëri, është gjuha e njërit prej kombeve më të lashtë të kontinentit evropian. Eruditi shqiptar ishte i bindur se, për sa kohë një komb arrin ta ruajë gjuhën, ai i ka të gjitha mundësitë të mbahet gjallë, të mbijetojë tallazet e historisë, të mos shkrihet me të tjerët dhe të mos bëhet i huaj në vendin e vet.

Kjo është arsyeja përse Gjuha shqipe u vendos në qendër të levizjeve rilindëse dhe përse me aq ngulm u punua për alfabetin dhe njesimin e saj, për hapjen e shkollave, për botimin e gazetave, revistave dhe librave shqip.

Kjo është arsyeja e derdhjes së pakursyer të djersës dhe të gjakut të bijve të zgjedhur të etnisë, që na përcolli gjer këtu ku jemi sot; arsyeja përse Samiu u vu në ballë të përpjekjeve për emancipimin e kombit.

Larg Shqipërisë, Sami Frashëri që kishte ushqyer shpirtin me dije universale dhe që i njihte detajet e historisë së njerëzimit, formimin e kombeve dhe rëndësinë e gjuhës dhe emancipimit…, e kuptonte më mirë se gjithkush tjetër katandisjen e shqiptarëve. O, ç’turp i math!, thoshte Ai. Sot Shqipëtarëtë janë robër të poshtëruar’ e tunjurë, të shkelur’ e të çpërndarë… Bijt e tyre janë lakuriq me një këmishë që s’ka ku ta zërë qeni!

Sipas Tij, e gjithë kjo ishte pasojë e prapambetjes së shqiptarëve, të cilët, në raport me fqinjët nëpërka, kishin ngecur në të gjitha fushat e jetës dhe, si të tillë, dukeshin të paaftë të formojnë dhe të qeverisin shtet. I bindur se kombi mbahet me gjuhën e tij, Samiu e përsëriste në vazhdimësi se: s’mund të ketë shqipëtarë pa gjuhë shqipe, pa shkronja shqipe e pa shkolla… Ndaj: Ata njerës, që harojnë a lënë gjuhën’ e tyre e flasinë një tjatrë gjuhë, me kohë bëhenë njerëzit’ e atij kombi q’i flasinë gjuhënë e dalinë nga kombëri’ e tyre. Kaqë kombe, që janë shuarë, mos pandehni se vdiqn’ a u vranë të tërë; jo kurrë; po u përzienë me të tjerë kombe, muarrë gjuhën’ e atyre, edhe u bënë nga ata…

Kështu, vazhdon Samiu, janë shuarë Maqedonasitë, Thrakasitë, Ilirianët’ e kaq gjindje të tjerë, q’ishinë Pelasgë, do-me-thënë Shqipëtarë si na, e që sot s’janë, se u shuan’ e u haruanë duke humburë gjuhën’ e tyre…

Për rastësi, si për t’ia hjekur vesvesen kryetarit Ivanov, që sillet sikur jeton në Kurdistan… dhe ca akademikërve, të cilët votimin e djeshëm të ligjit për avansimin e Shqipes, njërës ndër gjuhët më autoktone të siujdhesës ballkanike, e përjetojnë si rrezik për gjuhën dhe popullin e tyre, Samiu shkruan: Ne nuk duam gjënë e tjetrit, por s’duam të lëmë dhe gjënë tonë e të drejtën sheshit të na i rrëmbejnë me pahir…

Sidoqoftë, avansimi i Shqipes është për t’u përshëndetur dhe një hap më pranë zyrtarizimit të mirëfilltë, që kërkon ndryshimin paraprak të kushtetutës së vendit, e cila aktualisht na fyen duke na trajtuar si përqindje.

Shkrimi është shkruar enkas për Portalb.mk. Të drejtat e publikimit i kanë vetëm ©Portalb.mk dhe autori, sipas marrëveshjes mes tyre.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Të nderuar komentues! Duke mos dashur të cenojmë opinionet tuaja, lutemi që ato të mos përmbajnë gjuhë të urrejtjes, fyerje dhe ofendime personale dhe të jenë në lidhje me shkrimin, apo temën për të cilën komentohet. Në të kundërtën, nuk do të publikohen. Ju falenderojmë që na ndiqni dhe ju ftojmë të vazhdoni të jeni pjesë e Portalb.mk

*

VERZIONI MOBIL