SHKUESIA E GRUAS PËR BURRIN

Xhabir Ahmeti

Xhabir Ahmeti

Cyme Ndreu, një grua aty te të dyzetat, e hollë dhe e gjatë, me strajcë varur në krah, të cilën dukej qartë se e mbante ne vështirësi po ngjitej rrugicës, kodrës përpjetë, drejt fshatit Paras, atje në Malësi për ta çuar një amanet i cili do t’i hapte një hall të madh të shkretës grua. Cyma po shkonte shkuese – ta lypte të bijën e Bardh Cekës, Selvinë, jo për tjetër njeri, po pikërisht për të shoqin e vet Çet Lecin, tregtarin e fshatit që kishte dy dyqane.

Cyma do të kishte dashur t’i ndalej fryma aty, menjëherë, por ja që ka njëqind arsye të vazhdohet jeta, në radhë të parënjë arsye e madhe janë pesë fëmijët e saj, dy djem e tri vajza, që ishin nga tetëmbëdhjetë vjet e teposhtë. Prandaj ajo e kalonte këtë kalvar. Jo për tjetër, por për fëmijët. Kur ndalej pak sa për ta qetësuar frymëmarrjen e shpeshtuar, i fshinte djersët e ballit i lutej perëndisë: “O zot, ruajmi fëmijët”. Më në fund ia doli. E përballoi përpjetëzën dhe u gjet para derës së Bardh Cekës, atij fatkeqi të cilit i kishin mbetur eshtrat në luftën e Çanak Kalasë para dhjetë vjetësh, pikërisht në prill të vitit 1915, duke lënë pas vetes gruan dhe vajzën dhjetë vjeçare, këtë Selvinë e sotme, që tash ishte bërë bukuroshe e paparë njëzet vjeçe dhe e cila ishte shkaku që Cyma po vinte ne Paras.

Derën ku shkonte e gjeti të hapur. Në oborr e pa të shoqen e Bardhit, Xhijen, që po shkurtonte do krande. Të rrahurat e zemrës iu shpeshtuan. Si do do ta çonte në vend amanetin? Iu kujtuan fjalët e të shoqit kur i tha se kjo martesë i duhej që ta fitonte bastin “me para të mira” që kishte vënë me shokët e tij Lilë Hasimen dhe Rexhë Mollën te kroi i xhamisë, kur i tha, pastaj, se nuk bënte kurrfarë mëkati po ta merrte Selvijen e bukur, sepse libri i shenjtë i jep të drejtë burrit të ketë disa gra, kur i tha se ti Cymë do të mbetesh zonjë e shtëpisë… Këtu para derës Cyma u ndje si para dyerve të Hadit.

“E moj Cyme ç’e mira të solli këtu”… i tha Xhija me të cilën ishin të një moshe e që njiheshin dhe shtoi, “urdhëro hyn” dhe vrap i doli përpara.

Pas përshëndetjeve të zakonshme, “mirë se erdhe, mirë se të gjeta”, Cyma u ul në shkamin që ia ofroi Xhija dhe me një zë që dridhej tha ashtu si i kishte thënë i shoqi:

“Me dëshirën e të madhit zot, me urdhrin dhe me lejen e tim shoqi, erdha ta lyp bijën tënde, Selvinë”. Dhe, kur e përfundoi fjalinë, në atë intermexo sa pritet përgjigjja Cyma këtu prsite t’i ndalej zemra që i bubullonte.

“E hairit qoftë, moj Cyme”! Po s’ma tregove dhëndrrin!

Cyma e shpërqendruar dhe e trazuar shpirtërisht, e humbur, murmuriti me buzët e saja të plasaritura:

“Për burrin tim, Çetin”!… Në ballin e Cymës lëvareshin disa pika të mëdha djerse, ndërsa një pikë loti iu rrokullis faqes teposhtë.

Ra një qetësi, një shtemësi e thellë. Të dy gratë i kishin ngulur sytë në tokë. Xhija e kishte marrë një krande dhe vizatonte diçka në dhe e po përsiaste, kurse Cyma, herë djathtas e herë majtas, i bënte do lëvizje të imta të kokës të cilat e shprehnin gjendjen e saj të pashteg dhe shpresën e fshehur që nga Xhija të marrë përgjigje negative. Madje deshi t’ia tregonte një fshehtësi që ishte thelbësore për ta bërë Xhijen të refuzonte, deshi t’i thotë se i shoqi Çeti kishte vënë bast me Lilë Hasimen dhe Rexhë Mollën për para të mira se do ta marrë Selvinë, pasi e kishin parë duke kaluar te kroi i fshatit, për çka Lila e Rexha e kishin tallur dhe i kishin thënë se Selvijen s’e merr dot një burrë që po u afrohet të pesëdhjetave.

Mirëpo fjala i mbet në fyt Cymës së gjorë. S’e tha dot. Ndërkohë Xhija, pa fjalë hypi shpejt lartë, në dhomën e saj, dhe, edhe më shpejt, zbriti me një çevre, të cilën ia dha Cymës si shenjë se fejesa u bë duke i thënë edhe një herë “për hair”. Ky ishte kulmi i fatkeqësisë së Cymës. E mori çevren dhe me një të përshëndetur të ftohtë u nda prej Xhijes duke e harruar strajcën me peshqeshe pa e dhënë dhe doli me hapa të shpejtë.

Mysafirja e paftuar e Xhijes, që tash e mori çevrenë e fejesës së Selvijes për t’ia dërguar Çetit si dëshmi se tashmë ai krahas  Cymës do ta kishte edhe një grua të re, një bukuroshe njëzet vjeçe, u nis tatëpjetëzës. Tash hapat i kishte edhe më të rëndë. Në të dy anët e rrugës i bëhej se drurët, shkëmbinjtë, përroi, çdo gjë, çdo gjë po e përqeshte me një zë të lartë. Cyma i mbylli veshët, njërin me çevren, kurse tjetrin me dorë. Po i dukej se çevreja  ishte ajo që ishte solistja e kësaj talljeje korale. E hodhi një herë, por iu kujtua i shoqi që do t’i hamerrej keq, prandaj përsëri e mori. U mundua ta shikojë rrugën përpara, sepse dëshironte që ajo të zgjasë sa më shumë, deri në amshim, por me gjithë hapat e rëndë të Cymës, rruga shkurtohej e shkurtohej. E mendoi edhe  vetëvrasjen, por sërish i dolën fëmijët, iu renditën para sysh me vaj, duke i thënë se pa ty nënë, ç’do të bëjmë ne meSelvinë dhe fëmijët e saj. Cyma gjithçka do të duronte, po t’i gjejë fëmijët diçka e keqe – jo. Këtë s’e duronte dot.

Në derën gjysmë të hapur të oborrit u fut në oborr, pastaj iu afrua çardakut e atje i dëgjoi hapat e të shoqit. Ajo nuk diti sa kohë zgjati të hypurit e saj shkallëve. Kur u gjet përballë burrit, ia dha çevren, mezi i tha “u krye puna” dhe u alivanos. Çeti i fërkonte duart i gëzuar. “Edhe Selvinë e mora, edhe njëzet lira të kuqe prej Lilës dhe Rexhës. Kur e do, e do!…

Shkrimi është shkruar enkas për Portalb.mk. Të drejtat e publikimit i kanë vetëm ©Portalb.mk dhe autori, sipas marrëveshjes mes tyre.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

*

Të nderuar komentues! Duke mos dashur të cenojmë opinionet tuaja, lutemi që ato të mos përmbajnë gjuhë të urrejtjes, fyerje dhe ofendime personale dhe të jenë në lidhje me shkrimin, apo temën për të cilën komentohet. Në të kundërtën, nuk do të publikohen. Ju falenderojmë që na ndiqni dhe ju ftojmë të vazhdoni të jeni pjesë e Portalb.mk

VERZIONI DESKTOP